'Geluk? Zinvol en leuk je ding doen?

‘Ik verwachtte vierkante oogjes, maar het was een sterk gemotiveerd publiek’, laat Seydel na afloop van zijn lezing weten. Terwijl hij backstage bijkomt van de warmte in de zaal, vertelt hij dat-ie voor een volstrekt andere aanpak heeft gekozen dan zijn reguliere lessen op de UT. ‘Lowlands trekt een breed publiek en is daardoor een aantrekkelijke omgeving om kennis over te dragen. Ik heb globaal het onderzoek besproken en juist veel bruikbare tips proberen te geven waar iedereen uit kan putten in het dagelijks leven’. Daarnaast onderstreepte Seydel het belang van de koppeling tussen techniek en sociale wetenschappen om maatschappelijke problemen op te lossen. ‘Die combinatie wilde ik per se benadrukken. Technische oplossingen alleen zijn niet voldoende. De gedragswetenschappen zijn nodig om die nieuwe technieken, zoals robotisering, in te bedden in de samenleving. En daar zijn wij op de UT goed mee bezig’.

Terug naar het begin van die zondagmiddag. Op het evenemententerrein van Walibi World breekt de derde en tevens laatste dag aan van het Lowlandsfestival. De gloeiende zon heeft de meeste bezoekers al vroeg uit hun tentje doen zweten. Het popterrein stroomt rond het middaguur geleidelijk vol met gasten die nog één dagje willen genieten van stevige rock, techno of hilarische komedie. Op het gevarieerde keuzemenu staan vandaag ook twee gastcolleges. Misschien wel lekker om de dag eens rustig mee te beginnen? Enfin, zo’n achthonderd festivalgangers zitten klaar in de warme ECHO-tent. Lowlandskrantjes dienen als waaier en bieden enige verkoeling. Het decor is simplistisch. Stoelen voor de luisteraars, achterin zelfs een tribune. Deze blijft echter onbemand. Rode en groene dimlichten zorgen in de overwegend donkere zaal voor een intieme sfeer op klaarlichte dag. Het podium oogt imposant en zet de spreker letterlijk in de spotlights. Vanaf een verhoogd katheder vuurt Seydel zijn lesstof de zaal in. Achter hem een breed scherm geschikt voor afbeeldingen, slide shows en filmpjes. ‘Most men lead lives of quiet desperation’ verschijnt erop. ‘Weet je dat 86 procent van de mensheid in stille wanhoop leeft? Slechts zeven procent ervaart creativiteit en voldoening. De overige zeven procent zit aan de andere kant van de curve, in een depressie’, steekt de hoogleraar van wal. Hij legt uit dat de psychologie ontstaat door emoties. Gepubliceerde artikelen voert hij aan als bewijs. Keurig gestaafd in een rijtje cijfers somt hij op: ‘Wetenschappers schreven de afgelopen veertig jaar 17 duizend artikelen over machteloosheid, 151 duizend over angst en 400 duizend over depressie. Een groot contrast met bijvoorbeeld vreugde dat slechts 7 duizend keer het onderzoeksthema was. Of geluk, goed voor 8 duizend maal, of levensvervulling: 30 duizend keer. Een ratio van één op elf. Dat is toch wonderlijk? Dus om te leren over blije mensen, bestuderen we angst en machteloosheid. En om te leren over geluk bestuderen we depressie’, concludeert Seydel en voegt daar snel aan toe dat de positieve psychologie daarentegen kijkt naar wat mensen kúnnen in plaats van hun zwakke kanten te bestuderen. ‘Want uiteindelijk wil iedereen gelukkig zijn. Maar wat is dat nou, geluk’, vraagt hij aan de zaal. Volgens hem is dat een gevoel waarbij je op een zinvolle, leuke manier je ding kunt doen. ‘Toch wordt van ons verwacht dat we alles steeds beter, mooier en sneller doen. Worden we daar gelukkiger van? Nee! Daarom wil ik u een aantal voorstellen doen in de context van de positieve psychologie die kunnen bijdragen aan dat geluksgevoel.’

De opsomming die volgt begint met het accepteren van negatieve gevoelens gevolgd door de tip dat je iets moet doen waar je ontzettend veel plezier aan beleeft en wat ook nog eens nuttig is. Ook strategische stiltes dragen bij aan het verkrijgen van nieuwe energie. Die moet je volgens de hoogleraar consequent inbouwen in je dagelijkse leven. Een andere boodschap luidt: ‘Verschuif van “ik moet” naar “ik wil” en tot slot nog een suggestie voor de sociale relaties. ‘Krijg je er energie van of niet? En geef de mate waarin een score van één tot tien. Trek vervolgens je conclusie en investeer alleen in die connecties die je wat opleveren. Want wie gelukkiger leeft, is gezonder, fitter en heeft meer energie. Al bereik je dat natuurlijk niet alleen na het bijwonen van dit college’, geeft Seydel het publiek tot slot als doe-het-zelftip mee.