Ingezonden

UT maakt er een punt van Groepsprocessen vormen een merkwaardig sociologisch fenomeen. We kennen allemaal vormen van groepsgedrag met positieve en met negatieve uitlatingen. Denk bijvoorbeeld aan de nauwelijks te onderdrukken drang om in een stadion mee te doen aan de wave, of om tijdens een Beierse avond met de armen in elkaar gehaakt mee te lallen met het bandje met lederhosen en kniekousen. Maar denk ook aan vernielzuchtige hooligans en aan relschoppers bij uit de hand lopende demonstraties. In onze huidige tijd van individualisme hebben we vaak moeite met het rationaliseren van groepsgedrag. Maar groepsgevoel en -gedrag zit dieper in onze natuur dan we meestal willen toegeven. Toen we nog leefden in de tijd van knotsen en speren had dat groepsgedrag vooral positieve kanten. Met de voortdurende uitbreiding van ons wapenarsenaal echter, heeft groepsgedrag ook grote sporen nagelaten in onze historie. Met name despoten die goed kunnen inspelen op het groepsgevoel kunnen een hele natie achter zich krijgen. Denk hierbij aan de opkomst en (gelukkig tijdelijk) succes van het nationaal-socialisme en het communisme. Met deze punten in gedachten, woonde ik onlangs een interessant sociologisch experiment bij op de UT. Daar werd de nieuwe huisstijl gepresenteerd. Ik was met name geïnteresseerd of en hoe zo'n groep mensen zou reageren op het gepresenteerde. Om maar meteen de onrust weg te nemen bij de mensen die hier niet bij aanwezig waren: jullie hebben niet veel gemist. Het blijkt dat de UT een burootje veel geld heeft betaald om een nieuwe huisstijl te ontwikkelen. Als rechtgeaard Bourgondiër heb ik er geen moeite mee dat goede dingen, ook de snel vergankelijke zoals een avondvullende maaltijd en een goed glas wijn, wat mogen kosten. Maar bij de presentatie bekroop me toch meer een Hollands-calvinistisch gevoel van zuinigheid. Wat is namelijk het punt? Het buro heeft dat geld van de UT gebruikt, niet om een nieuw logo te ontwikkelen, nee, alleen om het huidige logo af te schaffen! En wat komt daar dan voor in de plaats? Een grote collectie nog niet vaststaande en volstrekt abstracte vormen, vooral bruikbaar voor de ontwikkeling van de nieuwe lingerie-lijn van de Student Union. Maar het is vooral een `concept'! Een concept met een nuchtere kijk. Zonder logo, zonder ondernemendheid. Hoogtepunt was de presentatie van de lettervormgeving: een grote stevige letter maar met ranke en ronde vormen, zonder verdere poespas. Geeft dit het hermafrodiete karakter van de UT weer in deze periode van `bezinning'? Geen verdere poespas? O ja, de punt. Het concept wordt namelijk gekenmerkt door de tekst `Universiteit Twente.' (let op de punt). De presentatie culmineerde in een duizelingwekkende film waarin een parallel universum werd getoond dat uiteindelijk bleek te bestaan in… die punt. Ik zie de rector van Leiden of de decaan TNW van Utrecht al met een loupe naar het nieuwe briefpapier van de UT staren waar nou toch dat nieuwe logo zit, en dan uiteindelijk uitkomen bij die punt. En NWO gaat een groot project van het NIKHEF honoreren waarin de punt bestraald wordt met allerlei soorten deeltjes om dit parallelle universum te doorgronden… Maar inderdaad, ik was daar niet voor de inhoud, ik kwam voor het groepsproces. Welnu, het resultaat van dit sociologisch experiment was schokkend noch onverwacht. Alle aanwezigen luisterden aandachtig en klapten braaf na afloop. En gelukkig werd er wat alcohol geschonken om de groepsgedachte te bevorderen en opkomende neigingen van calvinisme en individualisme te onderdrukken. Maar is dit nu een positieve of negatieve vorm van groepsgedrag? Als we dan toch een nieuwe huisstijl moeten krijgen, laten we dan ook het voor buitenlanders (maar ook voor vele Nederlanders) onbegrijpelijke `University of Twente' aanpakken, en naar Amerikaanse stijl omwerken tot `University of Twente at Enschede', afgekort UTE. In heel Amerika bekend als de heldhaftige indianenstam de Ute's. Dan kunnen we hoofdtooien ontwerpen met de nieuwe figuren erop, en hoogleraren kunnen hun lezingen op congressen beginnen met een strijdkreet. Dát levert pas herkenning op! En om het groepsgevoel verder te stimuleren kunnen we op de campus een groot lint maken van mensen in een van de UTE-vormen en met elkaar de vredespijp roken. Punt. Jurriaan Huskens, hoogleraar TNW