Goochelen, maar wel doelgericht

Het goednieuwstelefoontje kwam vier weken geleden. Zo lang zijn Spinozapremie geheimhouden vond UT-hoogleraar Albert van den Berg bijna net zo moeilijk als de prijs winnen. Nu mag hij het van de daken schreeuwen. Of het zijn leven zal veranderen, zoals NWO-voorzitter Jos Engelen suggereerde? `Ik blijf gewoon voetballen met mijn zoontje.' `Je leeft op een roze wolk en wilt het het liefst met iedereen delen. Vier weken je mond houden is bijna net zo moeilijk als de Spinozapremie krijgen', aldus Albert van den Berg afgelopen dinsdag in Den Haag. `Dit is de absolute hoofdprijs, dat zal elke onderzoeker onderschrijven.' Kun je het winnen van de Spinozapremie zien aankomen? `Je kunt niet zeggen, ik wil hem nu hebben. Je streeft er wel naar, want het is de meest fantastische erkenning voor je onderzoek. Als je hem dan krijgt, ben je erg verrast en vereerd. Ik dacht trouwens dat de premie was weggelegd voor meer fundamentele wetenschap.' Alle drie de prijzen gaan dit jaar naar onderzoek dat behalve theoretisch ook erg toepassingsgericht is. `Ik vind het opvallend en mooi dat NWO dat waardeert. In de VS zie ik al jaren de trend dat topwetenschappers heel diepgaand onderzoek doen maar ook bezig zijn met de implementatie ervan. Vergelijk het met voetballers als Maradonna die ongelooflijk goed kunnen goochelen met een bal. Als je goochelt, ga dan ook richting het doel, want dan kun je zo af en toe nog scoren ook. Dat wil ik als wetenschapper: mooi goochelen, maar wel met een doel.' Wat ga je met de 2,5 miljoen euro doen? `Ik wil een extra promovendus aanstellen die onderzoek gaat doen naar de nanodraadjes voor de nanopil. Het echt fundamentele werk: deze onderzoeker moet de grenzen verkennen van wat die draadjes kunnen meten. Een ander deel van het geld wil ik investeren in de popularisering van wetenschap. Dat vind ik echt heel belangrijk. Ik wil bijvoorbeeld een koffertje met materialen waarmee middelbare scholieren in een lab een simpel experiment kunnen doen. Daarmee motiveer je leerlingen voor bèta te kiezen, ook meisjes. Nu gaat er nog teveel talent verloren. Verder ga ik een paar maanden op sabbatical naar Harvard om inspiratie op te doen voor nieuw onderzoek. Welke richting het wordt, weet ik nog niet, maar ik hoop iets met milieu- of energietoepassingen.' NWO-voorzitter Jos Engelen zei aan het eind van de uitreiking tegen de laureaten: `Dit gaat jullie leven veranderen, vanaf nu hebben jullie altijd gelijk.' Is dat zo? Lachend: `We dachten altijd al dat we gelijk hadden.' Dan serieus: `Het woord van een Spinozawinnaar wordt wat zwaarder meegewogen, maar het zal mij niet veranderen. Ik zal gewoon blijven bergwandelen en voetballen met mijn zoontje.'