 |
| Kees van der Vijver. |
Sinds februari is hij met de vut en morgen, vrijdag 3 april, organiseert de faculteit MB zijn afscheidssymposium `30 jaar Politiestudies: terugblik en vooruitzicht', waar diverse hoogleraren, burgemeesters en korpschefs hem zullen `uitzwaaien'. Maar echt afscheid van het vak neemt Van der Vijver nog niet. De hoogleraar heeft nog diverse bestuursfuncties, is secretaris van de Stichting Maatschappij, Veiligheid en Politie en begeleidt op de UT nog vijf promovendi. Hij sluit zijn loopbaan af als wetenschapper, terwijl hij begon als politieagent.
`Vanaf het begin wenste ik een combinatie van een praktisch vak en fundamenteel onderzoek. Snel nadat ik was begonnen als politieman, ben ik strafrecht en criminologie gaan studeren. Vervolgens heb ik tien jaar onderzoek gedaan op Binnenlandse Zaken. Toen ik de praktijk weer in wilde, heb ik tien jaar bij de politie Amstelland gewerkt. Waarna ik naar de UT ben gekomen. Eigenlijk heb ik constant geswitcht tussen onderzoek en praktijk.'
Hoe kijk je aan tegen het aantal boetes dat de politie moet uitdelen?
`Toen in 2003 afspraken werden gemaakt dat het aantal boetes omhoog moest, kwam daar veel kritiek op. Eerder waarschuwde de politie. Slechts bij echt gevaar werd er geverbaliseerd. Dat is veranderd in het stellen van normen en het uitdelen van boetes bij overschrijding. Ik ben daar nooit gelukkig mee geweest. Mijn gevoel zegt dat er altijd een relatie moet zijn tussen het gevaar van het gedrag en het verbaliserend optreden. Aan de andere kant leidt dit boetebeleid wel tot minder conflicten. Als mensen gewend zijn aan streng gedrag, is de onvrede minder bij een boete. Hetzelfde geldt voor de conducteurs in de trein. Er ontstaat vooral ruzie als je iemand beboet die zonder kaartje reist als hij ervaart dat er vrijwel nooit gecontroleerd wordt. Dat gebeurt niet als diegene weet dat er altijd kaartcontrole is.'
Geweld in het openbaar vervoer is veel in het nieuws. Neemt het geweld tegen de politie ook toe?
`Agressie en geweld tegen de politie nam al veel eerder toe, maar het is minder hevig dan wat je nu in het openbaar vervoer ziet. Mensen willen niet worden aangesproken op hun gedrag, ze accepteren geen gezag. De politie heeft vooral te maken met verbaal geweld. Hoe agenten daarmee om moeten gaan? Je moet er vooral niet voor terugschrikken. Net als dat een conducteur niet alleen maar in de eersteklas moet zitten discussiëren, moet ook de politie er bovenop blijven zitten. Je moet normen stellen.'
Vorige week presenteerde de politie de Taser, een stroomstootwapen dat verdachten met een schok van 50.000 volt kan doen verstijven. Hoever mag de politie gaan met dit soort wapens?
`Het probleem is dat het gat tussen de wapenstok en het vuurwapen te groot is. De politie zoekt al ontzettend lang naar een wapen dat daartussen zit. Een agent heeft nooit de bedoeling iemand te doden, maar hij wil wel iemand tijdelijk kunnen uitschakelen. De Taser bestaat in de Verenigde Staten al een hele tijd. In Nederland, en ook in andere Europese landen, is men er altijd terughoudend mee geweest. Het wapen is natuurlijk ook niet gevaarloos. Als iemand niet tegen zo'n schok kan, zijn de gevolgen enorm. Ik ben blij dat de politie dit experiment start. Het is een wapen waarvan we nog niet weten of het toepasbaar is. Toen de pepperspray werd ingevoerd bestond er ook veel verzet, nu vinden we dat gewoon. Als in de testfase iemand gewond raakt door de Taser, betekent dat niet zonder meer dat je het gebruik moet stoppen. Je moet je altijd afvragen wat de gevolgen zouden zijn als je in dezelfde situatie een vuurwapen had gebruikt.'
Het symposium `30 jaar Politiestudies: terugblik en vooruitzicht' vindt vrijdag 3 april plaats van 13 tot 17 uur in de Spiegel.
