Vier vragen over Open Access

| Redactie

Het Nederlands Hoger Onderwijs heeft 2009 uitgeroepen tot `Open Access Jaar'. Het wil hiermee een impuls geven aan de vrije toegankelijkheid van onderzoek. Maarten van Bentum beheert als repository manager bij de bibliotheek het UT-archief met wetenschappelijke publicaties.

Waarom een Open Access Jaar?

`Open Access komt er eigenlijk op neer dat alle wetenschappelijke artikelen online en full text gratis toegankelijk worden voor iedereen. Tot de jaren negentig had je alleen maar tijdschriften met abonnementen. Die zijn behoorlijk duur. Er komen steeds meer openaccesstijdschriften en steeds meer artikelen worden verzameld in zogenaamde openbare repositories, digitale universitaire publicatiearchieven. Wetenschappers denken er echter niet altijd aan hun artikel in Open Access aan te bieden. Dus moet er meer aandacht voor komen.'

Wat is precies het belang van openbaarheid?

`Onderzoek wordt met publiek geld betaald en daarom vinden steeds meer mensen dat de resultaten daarvan ook voor het publiek vrij toegankelijk moeten zijn. Het is bovendien in het belang van wetenschappers. Hoe meer openbaar, hoe meer ze gelezen worden en hoe makkelijker ze geciteerd kunnen worden.'

Zullen het niet vooral de onderzoekers zelf zijn die de openaccessartikelen raadplegen?

`Uiteraard, maar afhankelijk van het wetenschapsgebied is het ook interessant voor anderen. Je kunt je voorstellen dat patiëntenverenigingen geïnteresseerd zijn in wetenschappelijk onderzoek naar medicijnen. Verder zullen wetenschapsjournalisten flinke afnemers zijn. Kijk naar de groei van de wetenschapskaternen, er is steeds meer interesse onder het publiek.'

Internet bestaat al een tijdje. Waarom komt Open Access nu pas op?

`Je moet de laatste tien jaar zien als een zoektocht naar hoe we moeten omgaan met het toegankelijk maken van wetenschappelijke publicaties. De kosten van tijdschriftabonnementen zijn flink gestegen, dat is ook een belangrijke drijfveer. Overigens loopt Nederland, samen met de VS, Engeland en Duitsland, voorop als het gaat om Open Access.'

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.