De lucht is geklaard tussen de universiteiten en wetenschapsfinancier NWO. Er zijn afspraken gemaakt over snellere betaling van beurzen voor onderzoekstalent, de zogeheten veni-, vidi- en vici-subsidies.
De universiteiten waren niet blij toen minister Plasterk bij zijn aantreden honderd miljoen euro uit hun budget overhevelde naar NWO, dat het geld moet verdelen onder de beste onderzoekers. Maar de instellingen werden pas echt boos toen ze beseften dat NWO het geld vertraagd zou uitbetalen.
Stel dat een universiteit in het eerste jaar een miljoen euro kwijt is aan de overheveling, dan zou zij dat – dankzij haar beste onderzoekers – uitgesmeerd over vier jaar weer terugkrijgen. Uiteindelijk lopen er vier jaargangen naast elkaar en komt het programma tot volle bloei, maar de vertraging wordt niet meer ingehaald. Volgens belangenbehartiger VSNU was er sprake van “structurele onderbesteding” en wilde NWO het overgebleven geld gebruiken om de eigen kas te spekken.
Maar nu is het geschil opgelost. “De aantijgingen van de universiteiten zijn weerlegd”, zegt NWO-voorzitter Jos Engelen. “We gaan het geld sneller overmaken dan we normaal gesproken zouden doen. Dit betekent dat universiteiten aanvankelijk meer geld krijgen, maar in de staart van het onderzoek juist minder.”
De overheveling van honderd miljoen euro is bedoeld voor de Vernieuwingsimpuls van NWO, waarin het geld wordt verdeeld over de wetenschappers met de beste onderzoeksvoorstellen. De veni-, vidi- en vici-subsidies zijn respectievelijk bedoeld voor jonge onderzoekers, ervaren onderzoekers en toponderzoekers. Het totale budget is 150 miljoen euro per jaar. De bedoeling is universiteiten tot het beste onderzoek te prikkelen.
“We zouden het geld dat we door de vertraging overhielden niet besteed hebben aan onze vermogenspositie”, zegt Engelen. “Dat deden we ook niet toen de Vernieuwingsimpuls werd opgestart en we eenzelfde soort overschot hadden. Dat geld hebben we toen besteed aan onderzoek uit andere programma’s.”
De brief die de VSNU in december naar de minister stuurde, noemt hij “niet erg collegiaal”. Maar Engelen was toen nog niet in functie en met de nieuwe afspraken is de kou uit de lucht. De VSNU bevestigt dat.
Overigens blijft het NWO-geld bij de universiteiten gereserveerd op de plank liggen. Ze mogen het nergens anders aan besteden dan aan de Vernieuwingsimpuls. Dus lijkt het probleem van de onderbesteding eigenlijk niet van tafel, maar daar hebben de universiteiten het verder niet meer over.
HOP, Bas Belleman
