`Ik hoorde per toeval over het neerstorten van het vliegtuig', vertelt Heerkens. `Ik zat midden in een cursus. “Hé, kom je vanavond op het nieuws?”, vroeg opeens een student die het gebeuren via zijn laptop binnenkreeg. Vervolgens ben ik inderdaad plat gebeld door een aantal media, maar vanwege die cursus moest mijn mobiel uit. Uiteindelijk zat ik de volgende avond in Netwerk, was ik te gast bij Radio 1 en ben ik geïnterviewd door een paar dagbladen. En nu is de rust weer terug.'
| Na de crash brak het toestel in drie delen. (Foto: ANP) |
Hoewel Heerkens bekend staat om zijn grote liefde en deskundigheid voor alles wat zich in de lucht begeeft, is het niet zo dat zijn adrenaline gaat stromen bij het neerstorten van een toestel, vertelt hij. `Uiteraard heb ik grote interesse, maar het is vooral heel akelig voor de mensen die het overkomt. En om eerlijk te zijn, er gebeuren nog veel grotere rampen waarbij veel meer mensen om het leven komen. Ik lig hier in ieder geval niet wakker van.'
Desondanks, zoveel vliegtuigongelukken gebeuren er niet, stelt Heerkens. En ieder ongeluk, ongeacht de omvang, is uniek. `Wat vast staat in het geval van Turkish Airlines is dat de radiohoogtemeter niet heeft gewerkt. Maar ik zie dit alleen niet als de oorzaak van de crash, het zou wel een aanleiding kunnen zijn geweest', zegt hij stellig. `Kijk, in de cockpit behoort het zo te zijn dat één van de twee piloten vliegt en de ander de apparatuur in de gaten houdt. Ergens is daar iets mis gegaan, want nadat de hoogtemeter nul aangaf is er in eerste instantie niet gereageerd door de bemanning.' Heerkens zegt voorzichtig te willen zijn met zijn uitspraken, omdat zijn vermoeden dat het om een menselijke fout gaat natuurlijk `heel gevoelig' ligt. `Sommige menselijke fouten worden bijvoorbeeld mogelijk gemaakt door kenmerken van het ontwerp van een vliegtuig. Bovendien kan ik wel van alles denken, het is uiteindelijk toch wachten op de definitieve onderzoeksgegevens. En eerlijk is eerlijk, ik heb het vaker bij het verkeerde eind gehad als het gaat om gissen naar de oorzaak. Maar voor mij staat vast dat de piloten niet tijdig hebben gereageerd op bepaalde signalen.'
| Hans Heerkens: `Onveilige maatschappijen bestaan niet meer.' (Foto: Arjan Reef) |
Wel sprak Heerkens nog met een overlevende van de crash. Die vertelde hem dat het toestel plotseling `wel heel hard daalde'. Het optrekken zou daarna te laat hebben plaatsgevonden. `Die hoge daalsnelheid is een groot probleem geweest. Een lage horizontale snelheid kun je gewoonlijk nog wel corrigeren, met die grote daalsnelheid was dat niet meer mogelijk.'
Pieter van Vollenhoven, professor risicomanagement bij Heerkens' faculteit MB, is vanuit zijn functie als voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, nauw betrokken bij het onderzoek naar het neerstorten van het toestel. Hoewel Heerkens en Vollenhoven indirect collega's zijn, hebben ze elkaar niet gesproken over het ongeluk. `Nee, ik ben ook niet door hem benaderd. Van Vollenhoven heeft natuurlijk een heel leger aan technisch deskundigen voor handen, ik kan eigenlijk alleen maar iets in zijn algemeenheid zeggen. Maar ik zou hem best graag eens hierover willen spreken, ja.' De persconferentie die Van Vollenhoven gaf, vond Heerkens `heel evenwichtig'. `Maar dat hij vlak na de ramp, althans volgens de media, impliceerde dat de oorzaak te maken had met het uitvallen van de motoren, vond ik veel te voorbarig.'
Of het nog wel veilig vliegen is met Turkish Airlines? Heerkens moet er bijna om lachen. `Tegenwoordig is het vliegen met elke maatschappij eigenlijk wel veilig. Onveilige maatschappijen bestaan niet meer. Kijk, bepaalde maatschappijen in Afrika en Azië zijn misschien minder safe, maar het transport over de weg is daar ook onveilig. Als ik dan zou moeten kiezen, stap ik ook in Afrika nog liever in het vliegtuig.'