De Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek (NWO) gaat adviseren over de verdeling van aardgasbaten. Dat is nu een vaag politiek spel, vinden VVD en D66.
De aardgasbaten voor onderzoek en ontwikkeling (FES-gelden) worden toegekend door een zeskoppige ‘commissie van wijzen’. NWO wordt daar geen lid van, maar krijgt een ondersteunende rol. Ze zal daarbij gebruik maken van adviezen van deskundigen.
De Tweede Kamer had maandag geen goed woord over voor de manier waarop FES-gelden nu worden verdeeld. “Een vaag politiek spel”, vindt VVD’er Halbe Zijlstra. Samen met Boris van der Ham (D66) diende hij een motie in om de verdeling meer transparant en conform de NWO-werkwijze van peer review te laten verlopen.
Toch is de manier waarop NWO onderzoeksgeld toekent ook niet zaligmakend, bleek uit een eerder dit jaar gepubliceerd rapport van het Rathenau Instituut en de universiteit van Amsterdam. “In de NWO-selectie krijgen de allerbesten de subsidie nét niet” zegt UvA-onderzoeker Loet Leydesdorff. Zijn onderzoek richtte zich alleen op gammawetenschappen, maar in het buitenland vond men dezelfde uitkomsten voor een NWO-achtige verdeling in de bètawetenschappen.
“Het is een illusie dat je alleen via NWO excellente wetenschap maakt”, zegt Leydesdorff. “Daarvoor is ook goed personeelsbeleid nodig, kortom de oude universitaire selectie.” Maar alles daarop inzetten brengt ook risico’s met zich mee. “De overheid moet dus beide doen. Hoe die verdeling er het beste uit kan zien is een politieke keuze. Nu krijgt de werkwijze van NWO wel erg veel krediet.”
HOP, Ana van Es
