De komende jaren wordt er 500 miljoen euro minder aan talentvolle onderzoekers besteed dan minister Plasterk beweert. Volgens de Nederlandse universiteiten misbruikt NWO het geld om haar vermogenspositie te versterken.
Aan de vooravond van een belangrijk kamerdebat met minister Plasterk opent universiteitenvereniging VSNU frontaal de aanval. Het mikpunt is de uitbreiding van de subsidies voor talentvolle onderzoekers. Daar deugt niets van, zeggen de universiteiten in een brief die de website ScienceGuide online heeft gezet.
De minister gaat honderd miljoen euro van de universiteiten overhevelen naar onderzoeksfinancier NWO, die het geld mag verdelen onder de beste wetenschappers. Bovendien zet hij een streep door een andere subsidieregeling van vijftig miljoen euro voor toegepast onderzoek. Maar NWO komt trager op gang dan het ministerie. Uit haar nieuwe begroting blijkt dat NWO pas in 2015 het volledige bedrag aan de ‘Vernieuwingsimpuls’ voor talentvolle onderzoekers zal besteden. Tot die tijd zou 375 miljoen euro in de zakken van NWO verdwijnen.
Bovendien vindt de eerste ronde met extra geld pas in oktober 2009 plaats. “Deze vertraging betekent dat het hele systeem zeker tien maanden opschuift”, schrijven de universiteiten. En daarmee loopt de wetenschap nog eens 125 miljoen euro mis.
In totaal bedraagt de ‘onderbesteding’ in de periode 2009-2015 vijfhonderd miljoen euro. Onacceptabel, schrijft VSNU-voorzitter Sijbolt Noorda. De universiteiten moeten door de overheveling “grote aantallen wetenschappers” ontslaan, wat tot “grote commotie op de werkvloer” leidt. Het is “moeilijk uit te leggen dat grote groepen wetenschappers moeten wijken voor een instrument dat nog niet eens bestaat”.
NWO was niet bereikbaar voor commentaar, maar de VSNU stelt in haar brief dat de onderzoeksfinancier de informatie heeft bevestigd. De organisatie “lijkt” een groot deel van het bedrag aan de eigen vermogenspositie te besteden. Ook vloeit een deel van het geld naar de zogeheten ‘vrije competitie’ (subsidies zonder thematische restricties) en ‘maatschappelijke programma’s’ (subsidies voor onderzoek naar een specifiek onderwerp).
Het ministerie wil voorafgaand aan het kamerdebat niet op de brief reageren.
HOP, Bas Belleman
