Haven ' een mierennest'

| Redactie

In de Rotterdamse haven varen binnenvaartschepen van terminal naar terminal om hun containers te laden en te lossen. De wachttijden lopen daarbij echter zover op dat zowel de terminals als de barge operators, die de schepen contracteren, spreken van een zeer urgent logistiek probleem. Albert Douma, vakgroep operationele methoden voor productie en logistiek (faculteit MB), promoveert dinsdag op een zogenaamd multi agent system dat de havenproblematiek zou kunnen oplossen.

Het systeem moet eerst uitvoerig worden getest en het vertrouwen krijgen van alle partijen, aldus de promovendus. Foto: UT-Nieuws
Het systeem moet eerst uitvoerig worden getest en het vertrouwen krijgen van alle partijen, aldus de promovendus. Foto: UT-Nieuws

`Haventerminals zijn zelfstandige bedrijven die onderling concurreren. Hetzelfde geldt voor de barge operators. Op dit moment zijn partijen vooral geïnteresseerd in hun eigen belang en terughoudend in het delen van informatie. Daardoor is het moeilijk om afspraken te plannen', legt Douma het logistieke probleem uit. `Er ontstaan enorme wachtrijen bij terminals, planningen worden vaak omgegooid en daardoor zijn afspraken onbetrouwbaar. Als je bij de eerste terminal langer moet wachten dan gepland, kom je bij de volgende ook te laat. Het proces is erg onzeker en leidt tot efficiencyverlies. Je kunt het moeilijk in geld drukken, maar het is een zeer urgent probleem.'

Douma pleit in zijn proefschrift niet voor een centrale aanpak. `Een partij die alles aanstuurt, is niet acceptabel voor de terminals en barge operators. Ze moeten dan concurrentiegevoelige informatie prijsgeven en een stuk autonomie opgeven.' Daarom ontwierp Douma een softwaresysteem voor decentrale sturing. `Ik vergelijk het vaak met een mierennest. Een individuele mier is niet heel sterk en heeft weinig kennis en communicatiemogelijkheden. Voor zover bekend wordt in een nest niet van bovenaf gestuurd, maar gezamenlijk zijn alle mieren toch tot iets groots in staat.'

Die observatie heeft Douma vertaald naar een zogenaamd multi agent system voor de haven. Elke havenpartij krijgt een door Douma ontworpen agent, een stukje software dat namens de barge operator of de terminal handelt. De agents van alle partijen communiceren met elkaar en rekenen door wat de gunstigste afspraken zijn voor degene die ze vertegenwoordigen. De agent van een binnenvaartschipper stemt bijvoorbeeld met alle agents van de terminals af hoe laat er hoeveel containers kunnen worden gelost. De communicatie tussen barge operators en terminals wordt dus geautomatiseerd en dat maakt de besluitvorming niet alleen beter maar ook sneller, aldus de promovendus.

Douma testte zijn systeem in een simulatiestudie en heeft een game ontwikkeld die hij in vervolgonderzoek aan terminals en barge operators wil aanbieden om te laten zien hoe het werkt. Zijn oplossing noemt hij veelbelovend, al verwacht hij niet dat het systeem op korte termijn in de Rotterdamse haven zal worden toegepast. `Alle havenpartijen zijn erg terughoudend. Ze hebben vaker gehoord dat iemand hun logistieke probleem kwam oplossen. Het systeem moet eerst uitvoerig worden getest en het vertrouwen krijgen van alle partijen. Een implementatietraject zal lang duren.'

Rond zijn promotie organiseert Albert Douma een symposium over logistieke netwerken in de Rotterdamse haven. Dinsdag 9 december 9.45 tot 16.15 uur in de TXChange Cell in de Horst. Zie ook www.trasumo.nl.

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.