 |
| Foto: Gijs van Ouwerkerk |
Het zijn de laatste dagen voor Ed Brinksma, in kamer 5057 op de vijfde verdieping van de Zilverling. Al was hij hier de afgelopen jaren, als deeltijdhoogleraar Formal Methods and Tools, maar één dag per week te vinden. Terwijl hij een nespresso serveert - `ik ben gevoelig voor goede koffie' - vertelt hij dat zijn werk zich de laatste jaren vooral concentreerde in Eindhoven, waar hij sinds 2005 wetenschappelijk directeur is van het Embedded Systems Institute. `Daar heb ik de afgelopen vier jaar met al mijn ziel en zaligheid gewerkt. Het is wel een stap om dat nu los te moeten laten, wat dat betreft was de keuze voor het rectorschap een emotionele beslissing.' Zijn collega's in Eindhoven reageerden goed, hoe kon het ook anders. `Natuurlijk begrijpen ze dat. En rector zijn van een technische universiteit is toch wel heel uitdagend.' Ook zijn vrouw en kinderen (Brinksma heeft een zoon van 18 en een dochter van 6) zijn blij met de terugkeer naar Twente. `Voor mijn werk bij het Embedded Systems Institute, heb ik een appartementje in Eindhoven. Ik verblijf daar meerdere nachten per week. Straks als rector ben ik weer helemaal thuis. Dat vindt het thuisfront natuurlijk wel gezellig. Al beseffen ze heus wel dat er heel wat plichtplegingen voor terugkomen en dat ik vaak pas laat thuis zal zijn.'
Ed Brinksma werd geboren in Den Haag en komt uit een `familie van houtvesters, boswachters en groenwerkers'. Zijn vader, directeur van de plantsoenendienst in Deventer, was enige tijd buitenlid van de universiteitsraad, een functie die vanaf beginjaren zeventig tot midden jaren negentig bestond. `Ja, grappig he?' Zelf heeft Brinksma niet veel op met het `buitenlevengevoel'. `Doe mij maar de stad. Ik moet in ieder geval altijd het gevoel hebben dat ik, als ik zin heb, zo naar het theater of een restaurant kan.' Koken, dat doet hij dan ook graag. Grappend: `En het opeten natuurlijk.' Zijn voorkeur ligt bij de mediterrane keuken, en de keuken zoals Jamie Oliver in zijn kookboeken beschrijft. Wat de nieuwe rector van de UT-keuken vindt? Die van de Faculty Club bijvoorbeeld? Brinksma twijfelt even of hij het wel moet zeggen, maar vindt dat `de kwaliteit van de Faculty Club wel eens te wensen over laat'. `De keuken van de University Club in Eindhoven is echt veel beter, het verschil proef je erg goed.'
Daarop inhakend: de voorgangers van Brinksma ondernamen met enige regelmaat een activiteit met studenten. Zo had Frans van Vught een maandelijks `ontbijt met de rector' en organiseerde Henk Zijm de `lunch met de rector'. Een logisch vervolg zou het `koken met de rector' kunnen zijn? Brinksma: `Zo'n punt van regelmatige interactie met studenten vind ik heel belangrijk. Studenten zijn immers een belangrijke doelgroep en het contact met hen is een belangrijk onderdeel van het rectoraat. Dat koken met studenten, ja, dat klinkt best leuk. Maar ik moet eerst kijken wat reëel en haalbaar is. Voordat ik me nu al vastleg….ik wil hoe dan ook voorkomen dat ik verzuip. Wat ik bijvoorbeeld wel fantastisch vind is dat de rector in Eindhoven zo nu en dan nog een college verzorgt. Dat lijkt me ook wel wat. Ik vind lesgeven namelijk geweldig. Nogmaals, als het straks kan. Het college met de rector, ja haha, dat is een goeie.'
Over zijn eigen studententijd vertelde Brinksma al het een en ander tijdens een bijeenkomst van UReka. `De universiteit was een broedplaats voor nieuwe ideeën, we gingen de maatschappij veranderen', blikt hij met enige nostalgie terug. Tussen 1975 en 1982 studeerde hij wiskunde in Groningen. `Wij behoorden tot de laatste generatie die nog aan de revolutie van 1968 refereerde. Daarna kwamen studenten die aan die tijd geen boodschap meer hadden. Als studentbestuurder zat ik in diverse faculteitsbesturen en -raden. Ik behoorde tot de behoudende sociaaldemocratische vleugel, de communisten voerden daar toen de boventoon. Dat is tegenwoordig wel heel anders.'
De studenten van nu worden volgens de nieuwe rector veel meer opgeleid om een plaats in de maatschappij in te nemen, niet om de samenleving te veranderen. Hij heeft daar dubbele gevoelens bij. Brinksma: `We hebben te maken met verschoolsing. De universiteit doet alles om studenten te helpen de stof te verteren. En lukt het niet, dan doen we er zelfs nog een schepje bovenop. Dat is goed, maar je leert niet om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Voor de leerervaring is het essentieel dat je af en toe een flinke uitglijder maakt. Ik kan me slecht inleven in die mentaliteit van achterover leunen, van het idee dat de universiteit je wel opvangt als er iets misgaat.'
Een uitglijder uit zijn eigen studententijd schiet hem zo gauw niet te binnen. `Ik was ook niet de slechtste student', zegt hij met gevoel voor understatement. Ondanks diverse bestuursfuncties in faculteitsraden, studeerde Brinksma nominaal en kreeg hij zijn bul cum laude. Een voorbeeld uit zijn onderzoekscarrière wil hij wel geven, al blijft het abstract. `Als onderzoeker verzette ik elke vijf jaar de bakens door in een nieuw vakgebied te beginnen. Je wordt dan bijna depri van alle literatuur die je moet lezen. Er is zoveel geschreven, wanneer heb je nou een goed overzicht? Op een gegeven moment moet je gewoon ophouden met lezen. Je moet aan de slag gaan en fouten durven maken. Pas als je een tijdje de verkeerde kant op hebt gelopen, kun je de juiste richting bepalen.'
Brinksma kijkt oprecht uit naar zijn nieuwe baan, inclusief de vergaderingen en ceremoniële handelingen die daar bij komen kijken. Lachend: `Er zit natuurlijk een sinterklaasgehalte aan het rectorschap. Maar daar wil ik niet te denigrerend over doen, linten knippen hoort er bij. Als rector ben je het uithangbord van de UT en die rol wil ik ook spelen. Maar het is daarnaast ook een inhoudelijke functie. Ik kijk er naar uit om veel nieuwe mensen te leren kennen. Ik stap een nieuw deel van de academische wereld binnen, dat lijkt me heel verrijkend.'
Lange vergaderingen die nergens toe leiden, daar houdt Brinksma niet van. `Ik heb de afgelopen jaren als directeur van het Embedded Systems Institute in een zakelijker omgeving verkeerd. Daar zijn de lijntjes kort. Hier heb ik wel eens het gevoel dat men denkt dat hoe langer er over beslissingen wordt vergaderd, hoe zorgvuldiger het besluit is dat wordt genomen. Maar er zit een prijs aan traagheid. Dat een maatregel al weer achterhaald is op het moment van beslissen. Daar moeten we voor waken.' Met de universiteitsraad heeft hij al kennisgemaakt. `Dat was prettig. De raad was goed op mijn komst voorbereid, stelde prima vragen.' Brinksma, die zelf als student ook actief was in faculteitsraden, hoopt vooral dat in de samenwerking met de U-raad `niet op elke slak zout wordt gelegd'. `Want dan ga je al gauw de essentie van het grote geheel missen. Je moet greep krijgen op de gedachte erachter.'
Een van de omvangrijkste taken die Brinksma wacht, is het uitwerken en het uitdragen van Route '14. Het afgelopen jaar heeft hij het debat op afstand gevolgd. `Het valt me op dat het een introspectief document is: van de UT voor de UT. Of het huidige college op de hoogte is van mijn mening? Ja hoor, daar vroegen ze ook naar in eerdere gesprekken. Je krijgt in het stuk geen antwoord op de vraag wat dit voor anderen, bijvoorbeeld de industrie, onze studentdoelgroepen of de andere technische universiteiten betekent. Bovendien is het nu nog een wensenlijstje zonder prioriteiten en financiële onderbouwing. Het document dat er ligt is een goed begin. Ik denk dat ik met mijn Eindhovense ervaring er vanuit een ander perspectief naar kan kijken. De komende jaren moeten we er handen en voeten aan geven. Ik ga er meteen in januari mee aan de slag.'
Loopbaan
1957: Hendrik Brinksma (Ed), op 16 september geboren in Den Haag
1982: studeert cum laude af als wiskundige aan de Rijksuniversiteit Groningen
1988: promotie aan de Universiteit Twente. Vanaf dan hoofddocent aan de faculteit Informatica
1991-heden: hoogleraar in de vakgroep Formal Methods and Tools van de faculteit Informatica en later de faculteit EWI
1995-heden: hoogleraar aan de Technische Universiteit Eindhoven en wetenschappelijk directeur van het Embedded Systems Institute in Eindhoven
1995-1997: decaan van de faculteit Informatica van de UT
2004-heden: deeltijdhoogleraar aan de faculteit Engineering and Science van de Universiteit van Aalborg
2009: per 1 januari rector magnificus van de Universiteit Twente
