 |
Aard Groen. Foto: Arjan Reef
Ondernemen doe je niet alleen, dat gebeurt in netwerken, luidt Groen's wetenschappelijke uitgangspunt. `En dan bedoel ik niet alleen de netwerkborrels hè,' verduidelijkt hij. `De zelfstandige ondernemer als eenzame cowboy is louter een mythe,' zegt Groen. `Natuurlijk zijn er leidinggevende individuen die hun stempel drukken op een bedrijf. Maar in hun eentje zou het ze nooit lukken een florerende onderneming neer te zetten. Dat gebeurt door interactie met andere betrokken partijen in een netwerk.' De UT is een van die partijen, zegt de hoogleraar. `Een die al lang geen ivoren toren meer is op het terrein van technologische innovatie. Ook spin-offs zijn tegenwoordig belangrijke spelers op dit gebied.'
Kijkend door deze netwerkbril, stelt Groen in zijn oratie een dissonant vast. `Er is veel ondernemerschap, maar er zijn weinig bedrijven die echt hard groeien. De meeste UT-spin-offs verkeren in de zogeheten comfortzone: een prima draaiende zaak waar men een aardige boterham mee verdient met aan boord tien tot vijftien medewerkers.' Kritisch: `Een akkoord dat in mijn oren niet écht lekker klinkt.'
Volgens Groen is er sprake van een kennisparadox. `We ondernemen te weinig met de beschikbare technologische kennis die veelvuldig aanwezig is. Hoe halen we eruit wat erin zit? Het is een zoektocht naar de heilige graal. Waarbij het gaat om het vinden van manieren die innovatieve en technologische kennis verder kunnen uitdiepen. Eigenlijk willen we een soort leid-akkoord ontdekken dat een zuiver klinkend tweede akkoord oplevert.' Die metaforische muziektermen komen voort uit zijn vele optredens als trombonist in de Euregio Brassband. Ze duiden in deze context op het vinden van een oplossing. `Die wél lekker in de oren klinkt!' Zoals het VentureLab Twente, de facilitaire samenwerking tussen de UT en Saxion Hogeschool waarover NIKOS de regie voert. Doel van dze nieuwe activiteit is competente teams te matchen met technologisch ondernemerschap. `Alle belangrijke managersfuncties willen we in een team invullen. Het gaat om de financiële man, de techneut, de marketingmanager en een algemene manager.'
De nieuwe werkwijze is gebaseerd op succesvolle ervaringen uit een eerder afgerond Rabobank-project `Kansrijk je eigen baas', uitgevoerd onder leiding van NIKOS. `Dat was weliswaar van een ietwat andere aard, maar de insteek is hetzelfde: groepen startende ondernemers begeleiden met ondernemerschap en netwerken.' Input voor deze coachrol haalt NIKOS uit inspirerende ondernemers die zelf veel ervaring hebben met het opzetten van snelgroeiende bedrijven. Roel Pieper, deeltijdhoogleraar, leerstoel electronic commerce van de faculteit Management en Bestuur, is typisch zo'n praktijkvoorbeeld. Groen: `Pieper is adviseur van het VentureLab en we maken dankbaar gebruik van zijn informatie over snelle business ontwikkeling én van zijn kennis over venture capital fondsen van krachtige instellingen die bereid zijn te investeren in nieuwe business. Want wil je als bedrijf groeien, dan heb je ook geld nodig,' stelt Groen.
NIKOS beschikt door haar onderzoeksactiviteiten over een netwerk van meer dan honderd venture capital bedrijven in Nederland, Zweden, Israël en Amerika. Toch is het nog een hele kunst om financiële support te bemachtigen, merkt hij op. `Het business plan moet precies passen in het stramien van een venture capital aanbieder. Omdat elke vc zijn eigen regels hanteert, is Roel Pieper's kennis hierover goed bruikbaar.' Praktische drijfveer voor het opzetten van een venturelab is volgens Groen de eenzijdige, veelal technische, organisatie van bedrijven. `Ze zijn te weinig marktgericht.' Op de vraag of ondernemen zo maakbaar wordt, lacht Groen ontkennend. `In de deelnemersgroep, ongeveer zestig man, vindt een natuurlijk selectieproces plaats. Door intensieve samenwerking stimuleren we dat. Naar verwachting weten mensen elkaar uiteindelijk te vinden en komen ze erachter of ze wel of geen klik met elkaar hebben.'
De rol van de UT en spin-offs is het inbrengen van technologische kennis, vindt de hoogleraar. `Een wetenschapper kan zijn fundamentele onderzoek aanreiken en wij bouwen daar een managementteam omheen. De onderzoeker blijft als de techneut van het stel nauw betrokken bij verdere ontwikkelen en behoudt een aandelenpakket.'
Voor NIKOS biedt zo'n faciliteit tegelijkertijd een mogelijkheid voor het doen van vernieuwend onderzoek. Studenten kunnen hier hands on studie maken van technologie gebaseerd ondernemerschap. Zo snijdt het mes aan `drie' kanten van onderwijs, onderzoek en valorisatie.
Loopbaan
Geboren en getogen in het Groningse Nieuwe Pekela kwam Aard Groen (47) in 1982 naar Enschede waar hij bestuurskunde studeerde (1988). Promoveren deed hij in Groningen. Daarna werkte hij bij ingenieursbureau Fugro. In 1997 keerde Groen terug naar de UT en werd hij docent marketing bij de toenmalige faculteit Technologie en Management. In 2001 werd hij universitair hoofddocent marketing in het bijzonder ondernemerschap en tevens directeur van het kenniscentrum en vakgroep NIKOS. In 2007 volgde zijn benoeming tot hoogleraar van de leerstoel innovatief ondernemerschap.
Groen houdt op donderdag 6 november om 16.00 uur zijn inaugurele rede in het Amphitheater van de Vrijhof. Daarvoor is er van 14.00 tot 15.30 uur een symposium over innovatief ondernemerschap met onder andere Roel Pieper als spreker.
Foto:
