Acht projecten verdienen voorrang bij de verdeling van het NWO-geld voor grote onderzoeksvoorzieningen, vindt een commissie. Maar NWO wist dat al en was alvast aan de slag gegaan.
Voor onderzoeksinstellingen is het vrijwel onmogelijk om zelf een gigantische telescoop te bouwen of een groot Europees enquêtecentrum op te richten. Ze moeten daarom samenwerken met andere instellingen. De overheid vindt grote onderzoeksvoorzieningen van belang voor de wetenschap en de kenniseconomie, dus wil ze best bijspringen. Maar welke projecten zijn de moeite van het steunen waard?
Er moest maar eens een ‘roadmap’ voor grootschalige onderzoeksfaciliteiten komen, besloot minister Plasterk vorige jaar, en hij zette een commissie aan het werk onder leiding van Rathenau-bestuurder Wim van Velzen. Die heeft nu verslag uitgebracht.
In totaal heeft de commissie 91 voorstellen bestudeerd. Uiteindelijk schuift zij er vijfentwintig naar voren. Maar daarbinnen maakt de commissie onderscheid: acht voorstellen, die ook al op een vergelijkbare Europese prioriteitenlijst stonden, moeten het eerst bediend worden. NWO heeft de komende vijf jaar 63 miljoen euro te verspijkeren aan grootschalige researchfaciliteiten en zou dat geld aan die acht projecten moeten besteden. Daaronder vallen een elektronenlaser, een telescoop en een infrastructuur om het onderzoek in de geesteswetenschappen beter doorzoekbaar te maken.
Geen schokkende aanbeveling, want NWO was er al druk mee bezig. Zoals in het eindrapport staat: “Het verheugt de commissie dat NWO aan deze aanbeveling thans uitvoering geeft.”
Over twee jaar zou er een nieuwe versie van de roadmap gemaakt moeten worden. Dan zou men moeten kijken hoe het gaat met de uitgekozen faciliteiten. Misschien moet er eentje van de lijst af en komt er een andere prioriteit bij. “Een roadmap is geen statisch document”, aldus de commissie.
Over geld wilden de leden het liever niet hebben. De gedachte was: eerst de prioriteiten, dan de kosten. Wel raadt Van Velzen aan om een apart fonds voor grote onderzoeksfaciliteiten in te stellen met een budget van 125 miljoen euro. Dat zou bijvoorbeeld uit de aardgasbaten betaald kunnen worden. Ook bieden Europese subsidieregelingen nog allerlei mogelijkheden. Minister Plasterk zal nog voor het eind van het jaar op de aanbevelingen reageren.
HOP, Bas Belleman
Complete lijst: http://www.minocw.nl/documenten/Roadmapdefinitief.pdf
