De wetenschappelijke integriteit is aan universiteiten “niet helemaal goed geregeld”. Dat zei rector magnificus Stoof van de Universiteit Utrecht gisteren tijdens het VSNU-café over de ‘academische ziel’.
Iedere universiteit heeft volgens Stoof wel een commissie die zich met wetenschappelijke integriteit bezig houdt. Toch is er meer aandacht voor nodig, vindt hij. “Bij het Universitair Medisch Centrum Utrecht heb ik ook wel eens dingen meegemaakt waarvan ik zei: dat is niet goed, vrienden.”
Het is geen schering en inslag, licht Stoof na afloop van het debat in café Dudok toe. Maar plagiaat en vervorming van resultaten komen volgens hem overal wel eens voor. “De vraag is: hoe kun je dat voorkomen? Er is structurele aandacht voor nodig. Die moet al op het vwo beginnen. Leerlingen moeten begrijpen wat plagiaat betekent.”
In het publieke gesprek, geleid door VSNU-voorzitter Noorda, viel Frits van Oostrom hem bij. De voormalige president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen hield een pleidooi voor moralisme. De lacherige reactie die daarop volgde, zag hij als een bevestiging van zijn gelijk.
“De ‘academische ziel’ is een lastig lichaamsdeel, maar het gaat om respecteren wat geweten is, respecteren wat niet geweten is en geven om het verschil tussen die twee”, aldus Van Oostrom. Hij noemde het van groot belang dat niet alleen onderzoekers die academische ziel krijgen, maar ook de studenten die uiteindelijk niet het onderzoek ingaan, “vooral nu zoveel mensen achter zelfbenoemde zekerweters aanlopen.”
Van Oostrom vermoedde bovendien dat sterker moralisme, op Amerikaanse leest geschoeid, twee voordelen heeft. Ten eerste zouden de slechte studierendementen verbeteren, “want op dit moment wekken we te weinig op in de energiecentrale: veel studenten haken teleurgesteld af.” Bovendien zou de samenleving sneller begrijpen dat de universiteit “niet alleen maar een hbo-opleiding voor de wetenschap is.”
HOP, Bas Belleman
