Verbinden van twee werelden
Paul Nederkoorn is algemeen directeur van MESA+ International Ventures, een publiekprivate samenwerking tussen de UT/MESA+ en de provincie Overijssel enerzijds en private investeerders anderzijds.
 |
| Paul Nederkoorn, algemeen directeur van MESA+ International Ventures (Foto: Arjan Reef) |
De missie
`Het doel van MESA+ International Ventures is het realiseren van stevige spin-offs die interessant zijn voor extern participerende financiers. Ik begeef mij als business accelerator tussen de wereld van MESA+ met haar talentvolle wetenschappers, de techniek en de innovatie aan de ene kant, en aan de andere kant de markt met zijn klanten, producten, intellectueel eigendom en het streven naar winstmaximalisatie. Die twee werelden probeer ik met elkaar verbinden.'
De aanpak
`Ik kijk alleen naar aantrekkelijke nanotechnologie die ik het meest kansrijk acht voor de markt. De wetenschapper blijft essentieel: hij of zij heeft alle technologische kennis en ervaring in huis. Het vinden van deze veelbelovende nanotechnologie met commerciële potentie, de zogeheten parel, doe ik aan de hand van een door de markt gedreven scoringslijst. Ik moet er dus achter zien te komen wat potentiële klanten willen en op welke technologie zij zitten te wachten.'
De wetenschapper
`Het is ook mijn taak om de wetenschapper - doorgaans een promovendus - ervan te overtuigen om met mij in het commerciële avontuur te stappen. Ze hebben weinig tot geen relevante ervaring over zaken die bij commercialisatie komen kijken. Ik coach ze daarin. Doen ze mee, dan duurt het nog zo'n twee jaar om een technologie interessant te maken voor externe financiers die nodig zijn om de spin-off ook echt te starten. Daarna wordt de aio meestal technisch directeur en komt er een commerciële man die de marketing voor zijn rekening neemt.'
De resultaten
`Op dit moment zit ik met vier wetenschappers om tafel. We zijn onder meer bezig met het verder ontwikkelen van nanotechnologie voor het opsporen van virussen en voor het verhogen van de lichtopbrengst van LED-lampen. Deze kennis willen we als product in de markt zetten. Ik vind het belangrijk dat we binnen MESA+ onderzoek kunnen doorontwikkelen. Meestal stopt dat na één of meerdere publicaties, maar aan die ruwe onderzoeksresultaten heeft de markt in veel gevallen nog niks. Het is te prematuur.'
De rol van de UT
`Het is zeker niet betuttelend dat de UT aio's op weg helpt om een levensvatbare onderneming te starten. Vakgroepen moeten vroegtijdig melden wanneer ze een interessant resultaat hebben. Het is namelijk zeer belangrijk in het beginstadium het intellectueel eigendom vast te leggen. De UT mag best meer geld beschikbaar stellen voor kennisvalorisatie. Een TOP-regeling is een mooie start, maar vaak onvoldoende. Bij MESA+ gaat het vaak om een paar ton om een bepaalde technologie vanuit het lab zover te ontwikkelen dat deze daarna door de markt geaccepteerd en verder gefinancierd kan worden. Wanneer de UT, zeer selectief, bij enkele van zulke initiële technologieontwikkelingen zou kunnen bijspringen, verdient ze dat later dubbel en dwars terug.'
`We lopen echt voorop'
Iddo Bante is zakelijk directeur van het centrum voor telematica en informatietechnologie (CTIT).
 |
| Iddo Bante, zakelijk directeur van CTIT (Foto: Arjan Reef) |
De missie
`Innovatie kent veel verschillende vormen. Voor het omzetten van kennis in producten en diensten is een mix van activiteiten nodig. Eén methode is het opzetten en stimuleren van spin-off bedrijven. Dat vergt een andere mindset van de betrokken wetenschappers. Die moeten verder leren kijken dan hun directe onderzoek, er is vaak meer uit te halen dan enkele goede wetenschappelijke publicaties.'
De aanpak
`Ik spreek vaak over effe (fff) innoveren: the first, the fastest and the fittest. Je moet de eerste, de snelste en de beste zijn. Allereerst moet het Intellectual Property (IP) via auteursrecht of patenten goed geregeld zijn, anders heb je geen stevige fundering waarop je een sterk bedrijf kunt bouwen. De time-to-market moet zo kort mogelijk zijn. In de ICT-wereld gaan ontwikkelingen namelijk erg snel. Bij MESA+ gaat het om jaren, bij ICT-producten vaak over maanden. Een starter komt met een TOP-regeling een heel eind, maar voor de potentiële toppers zetten wij via onze business accelerator een professionele business developer in.'
De wetenschapper
`Onderzoekers moeten alleen enthousiast worden over het idee dat hun kennis business kan genereren. Binnen CTIT werken 475 onderzoekers. Een goed contact met hen is essentieel om te laten zien wat ze met hun kennis kunnen doen. Zien ze het echt niet zitten, dan pushen we ook niet verder. De wetenschapper die het bedrijf opstart begint meestal als algemeen directeur (CEO). Maar om het bedrijf te laten doorgroeien, wordt hij vaak na enige tijd CTO (technisch directeur) terwijl tegelijkertijd iemand met meer marketing achtergrond als CEO wordt aangesteld.'
De resultaten
`Vorig jaar hebben we als CTIT negen spin-offs voortgebracht. Bijna niemand weet dat! Gemiddeld zitten we op zeven spin-offs per jaar. We doen het leuk, maar die bedrijven staan minder in the picture dan de spin-offs van, bijvoorbeeld MESA+. Dat vind ik wel jammer. Een ICT-bedrijf kan je, bij wijze van spreken, op je zolderkamer beginnen. De micro- en nanotechnologie bedrijven vestigen zich vaak rondom de voor hen zo belangrijke cleanroom. Daardoor zijn ze op de campus beter zichtbaar. Toch gaat het succes van CTIT niet onopgemerkt voorbij. Vorig jaar, bijvoorbeeld, won onze spin-off Ambient Systems de nationale ICT-innovatie award en de Van den Kroonenbergprijs.'
De rol van de UT
`Natuurlijk moeten aio's begeleid worden met het in de markt zetten van hun onderzoeksresultaten! Het gros van de ideeën voor nieuwe spin-offs komt van hen. Ook het vastleggen van de noodzakelijke IP moet al tijdens de onderzoeksfase gebeuren. Het is moeilijk om van software of van de toepassing ervan een patent te claimen. De UT moet dit voor aio's in goede banen leiden. De UT is een topper op het gebied van ondernemerschap.
We doen het echt goed. Laatst was ik voor mijn werk in Zwitserland. Al pratende merkte ik opnieuw hoe sterk de UT hierin voorop loopt.'
