Minister Plasterk van onderwijs ziet niets in een hoger collegegeld voor honours programma’s. Dat bleek afgelopen zaterdag tijdens het jubileumcongres van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb), die 25 jaar bestaat.
“Universiteiten hebben geen prijsprikkel nodig voor het opzetten van honours programma’s,” zei Plasterk. Extra onderwijs verzorgen voor goede studenten doen ze sowieso wel. Voor studenten is een hoger collegegeld nadelig: om dat te betalen, gaat er meer tijd verloren aan bijbaantjes, en in die tijd kunnen ze niet studeren, terwijl dat de bedoeling van een honourstraject is. “Die prikkel werkt de verkeerde kant op. Ik heb nooit begrepen wat daar logisch aan is.”
De LSVb begon 25 jaar geleden als actiegroep “in een kantoortje met niets,” aldus Mariëtte Hamer, fractievoorzitter van de PvdA en toen de eerste voorzitter. Nu zit de bond in een comfortabel pand met twintig betaalde medewerkers. Veel bezoekers lopen in pak, het congres vindt plaats in een chic zaaltje en wordt gesponsord door verzekeringsmaatschappij Achmea Zilveren Kruis. “Een sponsor bedanken was 25 jaar geleden ondenkbaar,” bezwoer Hamer.
Tegenwoordig is de LSVb “een halve beleidsmaker,” vindt minister Plasterk. Hij roemde de goede contacten. “Ik ben geen bemiddelaar, maar soms moet ik heen en weer fladderen: de studenten willen dit, de universiteiten willen dat, en dan kijken we of we er samen uit komen. Vaak kan dat ook, want we hebben hetzelfde doel: goed onderwijs.”
“De verhoudingen met de studentenbonden zijn goed,” zei ook onderwijsambtenaar Hans Haring. “25 Jaar geleden was dat anders.” Voormalig minister Jo Ritzen, gezworen vijand van de LSVb in de jaren negentig, zou ook op het congres zijn, maar meldde zich “wegens omstandigheden” per e-mail af.
Voor sommige oud-LSVb'ers zijn vraagstukken als de financiering van het hoger onderwijs ver weggezakt. Fransien van ter Beek, voorzitter in 1999-2001: “Ik moet zeggen dat ik het niet meer honderd procent paraat heb. Ik ben al tien jaar uit de LSVb weg, lees de kranten selectief, werd vanmorgen wakker en dacht: ik moet naar een LSVb-congres, maar waarom?”
Maarten van Poelgeest, LSVb-voorzitter in 1987-’88, nu wethouder in Amsterdam, klonk strijdbaarder. “Het collegegeld kan morgen budgettair neutraal worden afgeschaft, het is rondpompen van subsidie.” Het valt hem op dat de meeste studenten kijken naar de regio, niet naar de kwaliteit van een universiteit. “Mensen komen naar Amsterdam omdat ze daar willen zijn, en ze nemen de universiteit op de koop toe.”
Er is veel animo om het collegegeld af te schaffen en het hoger onderwijs te betalen uit een speciale belasting voor academici. “Noem het studietax,” adviseerde Fransien van ter Beek. “Dat plan hadden wij 35 jaar geleden al,” zegt Theo Korthals Altes, oprichter van het Interstedelijk Studentenoverleg (ISO), het behoudende zusje van de LSVb.
En de LSVb in de toekomst? Minister Plasterk zei zich op het komende etentje te verheugen, “in het kader van de samenwerking”. “Het honderdjarig bestaan zal een fantastisch moment worden,” hoopte Mariëtte Hamer, die wil dat de bond zich meer richt op het gehele onderwijs, dus ook het mbo.
HOP, Ana van Es
