| Berlijn onderhoudt zich na afloop van zijn lezing met studenten. |
Berlijn sprak over de veranderingen die Defensie door heeft gemaakt in de afgelopen veertig jaar. `Toen ik vlieger werd, was het de tijd van de Koude Oorlog en Vietnam. Grote machtsblokken, een wezenlijke nucleaire dreiging en dus een bedreiging van onze samenleving. We oefenden ontzettend veel op de laagliggende Duitse vlakte, maar op straat werd je als soldaat met de nek aangekeken.'
Het was dus niet eenvoudig om bij Defensie werkzaam te zijn, zo stelt Berlijn, en draagvlak voor het leger was laag. Maar dat is de laatste jaren sterk veranderd. `Het grote verschil is, dat er momenteel geen bedreiging meer is van onze samenleving. De krijgsmacht wordt nu gebruikt om het Nederlandse buitenland- en veiligheidbeleid in te vullen. Er is zoveel inzet, dat er nauwelijks meer geoefend wordt. Een vlieger maakt zich op om naar Bosnië te gaan, met dreiging van mishandeling in het vooruitzicht, terwijl de overbuurman zijn caravan aan het inpakken is om op vakantie te gaan.'
De discussie naderhand ging over zaken als artikel 5 van de NAVO en Afghanistan, over de morele plicht om in te grijpen terwijl internationale regelgeving dit verbiedt, en over de rol van de media. Vooral dat laatste is een onderwerp, waar Defensie volgens Berlijn de laatste jaren veel aan gedaan heeft. `We moeten goed zijn, maar dit moet ook gezien worden door onze `aandeelhouders': de samenleving. Die samenleving is ons bestaansrecht. Iets wat goed is, maar verkeerd gemarket wordt, kan heel gemakkelijk kapotgaan. We hebben onze starre houding ten opzichte van de media dus wel moeten veranderen.'