Dat blijkt uit een conceptnota van koepelorganisatie VSNU over meerjarenafspraken met minister Plasterk. Die heeft dit jaar ruim zes miljoen euro extra voor de kwaliteitsimpuls beschikbaar, oplopend naar bijna veertig miljoen vanaf 2011. Opmerkelijk aan de voorlopige deal is dat universiteiten die er niet in slagen hun onderwijs en rendement te verbeteren van deze subsidiepot kunnen worden uitgesloten. Zeker is dat nog allerminst: de universiteiten zijn onderling nog niet over de nota uitgepraat.
Ook de samenwerking met het vwo moet beter, zodat het aandeel eerstejaars dat stopt of overstapt naar een andere studie wordt teruggebracht van vijfentwintig naar vijftien procent. Het aantal switchers in het tweede en derde jaar van de bachelor kan tot maximaal zeven procent worden gereduceerd, mede dankzij betere begeleiding en verwijzing in het propedeusejaar.
Instellingen afrekenen op hun prestaties is een uitdrukkelijke wens van Plasterk. Die kondigde aan het begin van het collegejaar al aan dat hij er alles aan wil doen om beter presterende instellingen te belonen. Bij universiteiten en hogescholen, die volgens de VSNU-notitie eveneens met OCW onderhandelen over een langetermijnagenda, bestaat aarzeling, bleek toen de koepelorganisaties samen met studentenbonden een bekostigingsplan inleverden waarin het prestatie-element niet terugkwam.
De minister nam dat plan in grote lijnen over, maar voegde er aan toe dat er wat hem betreft wel degelijk bekostiging op kwaliteit komt. Plasterk weet zich gesteund door een eerder advies van de Onderwijsraad. Die pleit voor een prestatiefonds van 150 miljoen waaruit universiteiten en hogescholen geld kunnen krijgen als hun afgestudeerden bovengemiddeld goed zijn en hun docentencorps hoogopgeleid. Zover lijkt de minister niet te willen gaan.
In de Groningse universiteitskrant UK spreekt het hoofd academische zaken van de Rijksuniversiteit Groningen zijn zorg uit over het streven om twintig procent van de studenten te laten deelnemen aan honourstrajecten. Dat percentage is hem veel te hoog. De RUG mikt op vijf procent `excellente' studenten.
Een woordvoerder van de VSNU wil inhoudelijk niet reageren. Volgens haar gaat het om een discussiestuk waarvan de inhoud inmiddels weer is bijgesteld. De definitieve prestatieafspraken worden over ongeveer een maand verwacht.
