In een iets hogere orde van beschaving wordt gepoogd de samenleving te beschermen door het leven van de crimineel te beteren. Daar wordt de falende leerling niet de klas uit gestuurd zodat hij lessen mist en achterop raakt, maar moet hij nablijven en krijgt hij strafwerk. Zo heb ik leren schrijven. Tot dezelfde categorie behoren het heropvoedingskamp, het tuchthuis, de taakstraf, verplicht afkicken en tbs. En ook de verbeterstraf kent z'n extremen, zoals castratie van verkrachters. Ethisch discutabel, maar zeker effectief.
Waar beschaving ontbreekt, gelden ook wraak en `het stellen van een voorbeeld' als valide gronden voor straf. Typerend hierbij is dat de schuld van de gestrafte er dan niet toe doet. Wie zich door een Kikuyu beroofd voelt, is tevreden met het doodslaan van een willekeurige Kikuyu. En wat hadden de mannen uit Putten misdaan, dat ze allemaal tijdens de bezetting door de Duitsers werden afgevoerd?
Geen van de bovenstaande rechtvaardigingen past bij de tweeënhalve ton boete die staatssecretaris Van Bijsterveldt heeft opgelegd aan een scholengemeenschap in Leeuwarden wegens het niet halen van de 1040 uren norm. Let wel, met deze boete wordt niet het schoolbestuur bestraft dat zich schuldig heeft gemaakt aan wanbeleid, maar de school. Dus inclusief de leraren en de leerlingen. Wat beoogt de staatssecretaris? Dat alle leerlingen, omdat ze toch niets beters te doen hebben, een krantenwijk gaan nemen?
Deze boete heeft maar één effect. Het budget van de school wordt kleiner, waardoor het nog moeilijker wordt goed onderwijs te geven. Dus daar zal de staatssecretaris dan wel op uit zijn. Ze wil haar gelijk halen. Tot nu toe presteerden de leerlingen van de school goed. Ondanks de weinige lessen. En dat kan dus niet. Nee, Van Bijsterveldt zal niet slapen tot deze prestaties zijn gedaald. Want met de wetten van deze staatssecretaris valt niet te spotten.
