Egon van den Broek Foto: Frans van der Veeken |
Egon van den Broek is universitair docent aan de faculteit EWI en doet onderzoek naar mens-machine interactie. Hij trakteerde het symposiumpubliek op een lezing over empathic surroundings. `Dat is technologie die overal om ons heen aanwezig is, en die begrijpt wat er in de omgeving gebeurt,'vertelt hij. Om artificial intelligence tot een succes te maken, is dit aanvoelen van emoties erg belangrijk volgens Van den Broek. `In een ideale situatie begrijpt mijn muziekinstallatie door de manier waarop ik de voordeur dichtgooi hoe ik me voel en wordt de muziek daarop afgestemd.'
Het hebben van empathie is volgens de onderzoeker een kenmerk van mensen, al lijken sommige dieren de emoties van mensen ook goed aan te kunnen voelen. `Onze hond komt altijd bij me zitten wanneer ik me niet goed voel,' vertelt een meisje uit de zaal. Een andere student heeft een tegenvoorbeeld: `Mijn kat is juist heel dom en heeft dat soort dingen niet door.'
Van den Broek en zijn collega's willen er op termijn in slagen signalen van emoties automatisch te herkennen om zo systemen met empathisch vermogen te creëren. `Maar voordat dat echt goed werkt, zijn we denk ik wel twintig jaar verder,' relativeert hij. `Ik denk helaas dat we dit soort herkenning nooit helemaal perfect kunnen laten lopen. Aan de andere kant: ook niet alle mensen vatten signalen van andere mensen precies hetzelfde op natuurlijk.'
De onderzoeker merkt op dat computergebruikers er de laatste jaren in geslaagd zijn allerlei ingewikkelde emoties op een hele korte manier weer te geven. `Met een smiley, die maar twee of drie karakters lang is, kan uiting worden gegeven aan een emotie die in woorden minstens een alinea lang zou zijn. Ideaal toch?'
Om emoties te herkennen gebruiken onderzoekers momenteel allerlei ingewikkelde apparaten om bijvoorbeeld de hartslag, de hoeveelheid zweet of spierspanningen in het gezicht te meten. Maar het kan ook simpeler. `De zogenaamde agressiviteitscamera's in de Groningse binnenstad bijvoorbeeld herkennen opstootjes middels een microfoon die bepaalde eigenschappen in het stemgeluid van de mensen op straat detecteert', aldus Van den Broek.
Het symposium diende ter voorbereiding van de Bonsai Study Tour 2008. In februari vertrekken de studenten naar Japan waar ze bedrijven en universiteiten zullen bezoeken die onderzoek doen naar kunstmatige intelligentie