Wat is Speer?
`Het staat voor Strategic Process and Enterprise Resource Planning Enabled Reengineering en is een nieuw geautomatiseerd informatiesysteem waardoor bedrijfsprocessen, zoals de materieel-logistieke en financiële ondersteuning, van alle drie de krijgsmachten - de landmacht, marine en luchtmacht - gestandaardiseerd worden. Speer moet ervoor zorgen dat Defensie met 1030 voltijdbanen minder toe kan en een jaarlijkse besparing van tachtig miljoen euro op de bedrijfsvoeringkosten opleveren. De implementatie ervan is in 2005 begonnen en is één van de meest ambitieuze uit de Nederlandse geschiedenis met een investering van 250 miljoen euro, een looptijd van acht jaar en een bereik van 12.500 werkplekken.'
Interessant voor een promotieonderzoek dus?
`Zeker, ook omdat Defensie is een hardleerse organisatie is. Erg verzuild, met een gesloten personeelssysteem en gesloten budgettering. ERP-implementatie moet coördinatieproblemen in procesketens oplossen. Die problemen doen zich organisatiebreed voor. Niet alleen bij marketing & sales, maar ook bijvoorbeeld bij de personeelsafdeling en de onderhoudslogistiek. Speer is dus allesomvattend en ik vraag me af hoe het kan dat zo'n grote software-implementatie zo stroef verloopt.'
Wat zijn de knelpunten dan?
`Er is telkens een dilemma: als iedereen - elke procesketen - kiest voor eigen succes, gaat dat ten koste van het collectieve succes. Maar niemand is geneigd om zijn eigen machtspositie in de procesketen ter discussie te stellen. Bovendien is defensie hardleers. Als iemand een fout ontdekt, is die vaak niet bevoegd om er iets aan te doen. Nog anders: tegenwerking kan soms door één persoon geschieden. Dat leidt tot frustraties op de werkvloer.'
Hoe luidt jouw advies?
`Een succesvolle ERP-implementatie, zoals Speer, behelst meer dan een goed projectmanagement. Het vergt heel wat leervermogen. Pas als een organisatie in staat is om van gemaakte fouten te leren en om allerlei tekortkomingen in de organisatie te onderkennen, kom je dichter bij de gewenste verandering. Veranderen is een collectief leerproces. Met het machtsspel, zoals hierboven
