 |
| Gertjan Schaafsma spreekt over functionele voeding. Foto: Frans van der Veeken |
Gertjan Schaafsma is bijzonder hoogleraar Voeding en Levensmiddelen aan de Wageningen Universiteit en daarnaast `Business Director Food and Health' bij TNO. Hij begint zijn lezing met een karakterisering van de ontwikkelingen in de voedingsindustrie. `Vanaf 1900 ontstond kennis over essentiële stoffen in voeding, zoals vitaminen. In de jaren zeventig kwam de optimale voeding in beeld, die preventief moest werken tegen chronische ziekten. En vijftien jaar terug is de functionele voeding geïntroduceerd.' Dit soort producten moet de gezondheid van mensen verbeteren, zegt Schaafsma, bijvoorbeeld door onze darmflora op te peppen.
Hij ziet een aantal oorzaken voor de trend in functionele voeding: `Er is meer kennis en technologie voorhanden, de koopkracht en de vergrijzing zijn toegenomen en consumenten hebben behoefte aan producten die toegevoegde waarde bieden. Moderne producten spelen in op drie megatrends: gezondheid, genot en gemak.'
De deskundige legt uit dat de voedingsindustrie zich heeft ontwikkeld in drie stappen. `De eerste generatie producten heeft voedingsclaims. Een voorbeeld hiervan is melk. Twintig jaar terug ontstond de behoefte aan melk met minder vet, en dus introduceerde de industrie een halfvolle variant.' Gezondheidsclaims worden gemaakt door producten van de tweede generatie. `Becel pro-activ dat zorgt voor een lager cholesterolgehalte is hier een goed voorbeeld van.' Voeding die afgestemd wordt op het genetisch profiel van individuen valt onder de derde generatie. `Dit is een nieuwe trend waar ik eigenlijk weinig van verwacht,' vertelt Schaafsma. `De meerderheid van de burgers houdt zich namelijk niet eens aan de algemene voedingsadviezen.'
Uit de zaal komen al snel kritische geluiden ten opzichte van de innovaties in de industrie -hoe gezond is het nou écht?- maar de professor maakt zich niet zo'n zorgen: `Het is bij wet geregeld dat voedingsmiddelen gemaakte claims moeten waarmaken en veilig moeten zijn voor iedereen. Nieuwe producten worden dan ook grondig getest. De ontwikkeling van Becel pro-activ kostte Unilever bijvoorbeeld maarliefst 26 miljoen euro.' De consument moet natuurlijk wel kritisch zijn. `Het enige risico dat je loopt is dat je onnodig veel uitgeeft in de supermarkt. Als je geen speciale margarine nodig hebt, moet je die niet kopen.'
Het einde van de lezing gaat over obesitas. `In de Verenigde Staten is zeventig procent van de mensen te dik, en ook in ons land gaat het de verkeerde kant op. Natuurlijk is het vooral iemands eigen schuld dat hij te dik is, maar we leven wel in een obesogene omgeving,' meent Schaafsma. Immers, er is een overvloed aan voedingsmiddelen te koop en we bewegen steeds minder.
De professor heeft een paar duidelijke adviezen voor mensen die willen afvallen. `Diëten helpt bijna nooit. Creëer een duurzame verandering in je leefpatroon. Pak vaker de fiets, eet veel groente en fruit, neem geen tussendoortjes meer, maar drie goede maaltijden per dag. Neem de tijd om gezellig te dineren met familie of vrienden, dan krijgt je lichaam de kans om het verzadigde gevoel door te geven. Geen fastfood dus, maar slowfood.'
