| Erik Staijen toont de chip waarmee hij boeren wil helpen hun koeien te behoeden voor melkziekte. Foto: Arjan Reef |
`Melkziekte is een serieus probleem in de melkveehouderij. Vijf procent van de koeien lijdt aan de ziekte, die zich voordoet nadat een koe gekalfd heeft. Het dier is dan te zwak om op zijn benen te staan en zakt steeds door de knieën. Tien procent van de zieke koeien overlijdt er uiteindelijk aan', doceert Staijen, inmiddels helemaal thuis in het onderwerp.
Tijdens zijn afstudeerproject werkte hij bij Medimate, een UT-spinoff die lab-on-a-chip toepassingen maakt voor de medische markt. `Lab-on-a-chip betekent eigenlijk dat je de laboratoriumfuncties voor een bepaalde meting integreert op één chip', verklaart Staijen. `Medimate heeft een apparaatje en een chip ontwikkeld om lithium in het bloed op te sporen. Manisch depressieve mensen gebruiken vaak lithium als medicatie, maar dat heeft ook ernstige bijwerkingen. Bij een te hoge concentratie in het bloed treedt er vergiftiging op. Met het apparaatje van Medimate kunnen patiënten zelf meten hoe hoog de concentratie lithium in hun bloed is en tijdig ingrijpen als die te hoog blijkt.'
Terwijl Staijen aan de chip van Medimate werkte, ontstond al gauw het idee dat er veel meer toepassingen mogelijk zijn. `Je meet eigenlijk ionen in een waterige oplossing en dat kan voor ontzettend veel doeleinden nuttig zijn. Bijvoorbeeld in de diergeneeskunde. Ik heb toen een aantal dierenklinieken gebeld en gevraagd wat zij allemaal voor toepassingen konden bedenken. Uit die gesprekken werd mij duidelijk hoe groot het probleem van de melkziekte voor boeren is.'
`De methode die nu gebruikt wordt om te onderzoeken of een koe melkziekte heeft, is dat de boer aan het oor van de koe voelt', vervolgt Staijen. `Is het oor koud, dan is de koe ziek en is het kwaad al geschied. Veeartsen experimenteren wel met metingen, maar daarvan laat de uitslag vaak minimaal drie dagen op zich wachten en dat is in veel gevallen niet vroeg genoeg.'
Met het apparaatje dat Staijen wil maken, is de uitslag direct bekend. `De boer of de veearts doet een druppel bloed van de koe op de chip, stopt die in het apparaatje dat de meting doet en leest af of de koe risico loopt op de melkziekte. In dat geval kan er preventieve medicatie worden toegediend. Doordat we de melkziekte zo vroeg kunnen monitoren, kan de schade voor boeren tot een paar procent worden gereduceerd.'
Het apparaatje en de chip moet Staijen nog ontwikkelen. Daarvoor begint hij binnenkort een spin-off van Medimate. Een spin-off van een spin-off dus. `Dat klinkt wel bijzonder hè?', reageert Staijen. Hij legt uit: `Medimate richt zich op de medische markt. Dan kan je niet ineens daarbinnen ook iets op de veterinaire markt brengen, dus dat moet in een spin-off worden ondergebracht. Het mooie is wel dat Medimate me zal steunen. Zij hebben de kennis en bovendien is hun apparaat al drie jaar in ontwikkeling. Ik kan dit verder ontwikkelen zodat het kan worden toegepast voor het vroegtijdig opsporen van de melkziekte.'
Staijen heeft voor zijn spin-off subsidie aangevraagd bij technologiestichting STW die tot doel heeft technisch-wetenschappelijk onderzoek te stimuleren en ondersteunen. `Als mijn aanvraag wordt gehonoreerd wil ik van het geld een haalbaarheidsstudie doen en het bedrijf opstarten. Ik hoop dat het apparaatje over anderhalf jaar door boeren kan worden gebruikt.'
Een eerste goede stap in die richting maakte Staijen al door afgelopen week de STW-workshop Oriëntatie op Ondernemerschap te winnen. De business case voor zijn chip werd als beste uit acht voorstellen gekozen. Staijen: `Er zaten niet de minste mensen in de jury. De voorzitter van de stichting, UT-hoogleraar Peter Apers, en enkele mensen van de Universiteit Wageningen vonden het een veelbelovend project. Dat geeft me veel vertrouwen voor de toekomst.'