 |
| Yvette Leferink (Foto: Frans van der Veeken) |
Leferink, die een paar jaar terug al haar TCW-diploma behaalde, deed haar afstudeeronderzoek bij Previtas in Hengelo. In deze kliniek voor gewichtsmanagement van de Ziekenhuisgroep Twente kwam ze in contact met mensen met ernstig overgewicht. Ook in haar eigen omgeving kent Leferink iemand die lijdt aan obesitas. `Deze persoon kwam door haar overgewicht nauwelijks de deur meer uit en dat vond ik erg triest om te zien,' vertelt de psychologe. Zo ontstond het idee om een onderzoek te doen naar schaamte bij mensen met ernstig overgewicht.
Leferink verzamelde haar gegevens door 37 obesitas-patiënten te ondervragen die bij Previtas met gewichtsmanagement bezig zijn. Ze stelde hen allerlei vragen op het gebied van schaamte. `Ook vroeg ik de respondenten een verhaal te schrijven over hun schaamtegevoelens. Slechts de helft was daartoe bereid. Dat is al een conclusie op zich, blijkbaar schamen mensen zich voor het feit dat ze zich schamen.'
De onderzoekster verwachtte dat lichaamsschaamte de belangrijkste vorm van schaamte zou zijn bij dikke mensen, en dat bleek inderdaad het geval. De tweede uitkomst van het onderzoek ligt minder voor de hand. `Ik heb ontdekt dat bij obesitas-patiënten sociale fobieën vooral samenhangen met gedragsschaamte. Zwaarlijvigen die sociale situaties mijden, zijn dus eerder bang om iets doms te zeggen of te doen, dan dat ze zich schamen voor hun uiterlijk.'
Obesitas wordt in de medische wereld niet gezien als een psychische aandoening, vertelt Leferink, maar obesitas-patiënten hebben vaak bijkomende klachten die wel als zodanig kunnen worden aangemerkt. `Het hebben van ongecontroleerde vreetbuiten bijvoorbeeld. Mensen die daaraan lijden, blijken vaak ook een sociale fobie en veel schaamte te hebben.'
Leferinks onderzoek toont enkele uitschieters van obesitas-patienten die zich extreem schamen, maar er kan niet worden geconcludeerd dat zwaarlijvigen zich meer schamen dan anderen. `Daarvoor ontbreekt het aan controlegroepen.'
