Het kabinet houdt vast aan het plan om wetenschappers en onderzoeksgroepen mee te laten delen in eventuele winst uit octrooien op hun werk. Op de onafhankelijkheid van hun onderzoek heeft dat geen invloed.
Dat antwoordt minister Plasterk op kamervragen van de SP. De oppositiepartij is beducht voor de invloed van de markt op het vrije onderzoek en vraagt zich af of onderzoekers zich in de jacht op patenten niet te zeer gaan richten op `lucratieve deals met de industrie en het opzetten van eigen bedrijven'.
Plasterk deelt die vrees niet. Opbrengsten uit patenten vloeien nu naar de universiteiten die ze door kunnen sluizen naar de betrokken wetenschappers. Ze zijn daar echter niet toe verplicht en de minister wil daar, verwijzend naar Amerikaanse wetgeving, verandering in brengen. De wetenschappelijke onafhankelijkheid komt volgens hem vooral in het gedrang als onderzoekers afhankelijk zijn van opdrachtgevers die belang hebben bij de uitkomsten van het onderzoek. Met het recht op patentopbrengsten zou dat in principe niets te maken hebben. `Uit strikt fundamenteel onderzoek, waarin geen enkel contract met enig bedrijf een rol speelt, komen regelmatig patenten voort.'
Transparantie is bij contractonderzoek voor bedrijfsleven en overheid de beste manier om te voorkomen dat onderzoek een bepaalde kant op wordt gestuurd, vindt Plasterk. Zo is voor de farmaceutische industrie - die in het verleden wel eens de fout in ging op dit punt - een Europees register opgesteld. Daarin zijn alle klinische trials opgenomen die op dit gebied lopen. `Daardoor kan worden nagegaan of er onderzoeksresultaten worden achtergehouden bij een registratieaanvraag', aldus de minister.
