Dit blijkt uit een recente studie die Van der Meulen samen met onderzoeksinstituut Rathenau deed naar de onderzoeksbekostiging in Nederland. Ook de veronderstelling dat de projectfinanciering (de tweede geldstroom) flink toeneemt, blijkt voor de laatste vijftien jaar niet te kloppen. Die toename vond vooral plaats tot 1990. Na die tijd bleef het percentage projectfinanciering in de overheidsuitgaven stabiel. Wel nam de bureaucratisering toe. `Er zijn steeds meer regelingen die het geld moeten verdelen, waardoor het lijkt alsof de eerste geldstroom afneemt en de tweede geldstroom toeneemt', legt Van der Meulen uit.
Ondanks de verdubbeling van de overheidsuitgaven investeert Nederland minder in wetenschappelijk onderzoek dan landen als Zweden, Finland en Denemarken, de koplopers in Europa. Dat is echter niets nieuws. Van der Meulen: `In 1975 liep Nederland voorop, maar dat is al een tijdje niet meer zo. We weten gewoon dat Nederland tot het Europese gemiddelde behoort.'
Of dat erg is, weet Van der Meulen niet zo goed. `Het wordt pas erg als hierdoor de dynamiek verdwijnt. Bedrijven als Philips halen hun kennis overal wel vandaan. Maar je wilt ook dat er nieuwe bedrijfjes en nieuwe initiatieven ontstaan. Als de innovatie achterblijft en de economische activiteit terugloopt, zit je wel met een probleem. Aan de andere kant is het lerarentekort op dit moment een veel groter probleem. Als Plasterk tweehonderd miljoen krijgt, snap ik wel dat hij dat daaraan wil uitgeven.'
Volgens Van der Meulen is het daarom belangrijker dat er gekeken wordt naar de manier waarop de onderzoeksfinanciering in Nederland is georganiseerd. `De overheid heeft er op dit moment onvoldoende vertrouwen in dat de universiteiten hun geld goed besteden. Daarom komen er steeds meer bureaucratische regelingen en projecten die zich met de verdeling van dat geld bemoeien. Dat is ook de schuld van de universiteiten, want die zijn onvoldoende bereid om verantwoording af te leggen. Als ze meer geld willen hebben, zullen ze meer openheid moeten geven over waar ze dat geld aan besteden. Pas dan kunnen ze weer vertrouwen opbouwen bij de overheid.'
