De anonieme adviescommissie publiceerde vorige week een – eveneens anoniem – overzicht van de in de eerste werkzame maanden behandelde casussen. Deze commissie bracht tussen februari en juni zes adviezen uit, waarvan één negatief.
Eén negatief advies
Een UT-wetenschapper wilde een samenwerking aangaan met een partner in een zogeheten conflictgebied, maar kreeg een negatief advies van de commissie. De UT gaat volgens haar nieuwe beleid namelijk géén nieuwe samenwerkingen aan in conflictgebieden, tenzij zo’n samenwerking actief bijdraagt aan diplomatie, wederopbouw of vrede, mensenrechten beschermt of geweld voorkomt.
Dat bleek volgens de adviescommissie niet het geval met deze beoogde samenwerking. Zodoende het negatieve advies. Daar was de onderzoeker het overigens niet mee eens en stapte naar het college van bestuur met het verzoek dit advies te heroverwegen. Daar ging het college niet in mee.
Drie positieve adviezen
Drie andere adviezen over mogelijke samenwerkingen met partners in een conflictgebied konden wel rekenen op een positief advies van de ACMD. In die gevallen blek er volgens de commissie geen sprake te zijn van ethische bezwaren. Ook een samenwerking met een bedrijf in de fossiele industrie kreeg een positief advies. In dat geval zou het onderzoek bijdragen aan efficiëntie en duurzaamheid. De commissie zag bij deze specifieke samenwerking ‘geen significant risico voor greenwashing, dual use of andere negatieve maatschappelijke gevolgen die voortvloeien uit de samenwerking’.
Een van de zes casussen beperkte zich tot een voorlopig advies over potentiële risico’s – in dit geval over AI en autonome systemen. Dat projectvoorstel was nog niet ver genoeg uitgewerkt voor de commissie om een uitspraak over te doen.
Twee commissies
Sinds begin dit jaar heeft de UT twee commissies die zich buigen over ‘morele dilemma’s. De Adviescommissie Morele Dilemma’s geeft advies per individuele casus. En dan is er nog de Strategische Commissie Institutionele Samenwerking, Ethiek en Morele Dilemma’s. Die commissie stelt een kader op voor hoe de UT moet omgaan met gevoelige samenwerkingen.
