De wereld een Wurlitzer. Die kant gaat het op met internet, alleen zoeken uitgevers en artiesten nog naar een digitale gleuf waar de quarters en de dimes in passen. Napster is zo'n gratis jukebox, of moeten we zeggen: was?
De verzamelde Amerikaanse platenindustrie, de RIAA, procedeert al een jaar om de mp3-uitwisselaar verboden te krijgen. Twee weken geleden verwees een rechter in San Francisco de uitgeverskoepel naar een lagere rechtbank. Voorlopig is Napster dus gered, en daarmee 54 miljoen heavy users.
Gelukkig? Of wordt het tijd voor gerechtigheid?
CIV-directeur Tom Koppen hinkt op twee gedachten. 'Internet kon groot worden omdat het gratis was. Als medium heeft het iets aangenaam anarchistisch. Dat bevalt me wel, want ik ben een kind van de jaren zestig. En laten we wel wezen: Napster ís anarchie.
'Maar eigenlijk kan het natuurlijk niet. Andersom moet ik er namelijk niet aan denken. De UT gaat straks peperdure studieprogramma's aanbieden op internet. Je staat niet te juichen als er een soort Napster opduikt dat ons materiaal gratis gaat verspreiden. Dus ik snap die artiesten wel.'
Mannen als Jerry Leiber en Mike Stoller bijvoorbeeld, na Lennon & McCartney het meest legendarische songwritersduo uit de popgeschiedenis. Schreven instant klassiekers als Stand by me en Kansas city, Elvis maakte platina van hun Hound dog en Jailhouse rock.
'Songs that won't be written', schrijft Stoller op de site van RIAA, 'waren Napster & co al in de jaren vijftig actief geweest. Napster beweert artiesten uit de commerciële greep van de platenbonzen te bevrijden, maar stoot ze in werkelijkheid het brood uit de mond. Songwriters als Jerry en ik kunnen zonder royalties nooit vrij zijn.'
Prof.dr. Louët Feisser, hoogleraar octrooibeleid aan de UT: 'Napster weg? Prima. Hoe minder studenten op internet zitten, hoe meer ze kunnen studeren. Maar dat vindt u zeker een flauw antwoord? Ik geloof dat het terecht is dat de muziekindustrie protesteert. Ik zie namelijk wel degelijk een verschil met het kopiëren op cassettebandjes, namelijk in kwantiteit.'
'Wettelijk mag je van een aangeschafte geluidsdrager één kopie maken voor eigen gebruik. Een bandje voor in de auto is heel wat anders dan een miljoen piraten die één en hetzelfde liedje gratis van internet plukken. En niet zelden ook nog voor derden. Mijn neefje, een zeer bedreven downloader, heeft onlangs twee cd'tjes klassiek voor me gevuld.'
'Gangsta rapper' Dr. Dre , de gevierde producer achter Eminem, windt er geen doekjes om: hij is 'in it for the money'. Dre eiste een jaar geleden dat Napster al zijn hits uit de catalogus zou verwijderen. Het internetbedrijf antwoordde alleen te kunnen optreden tegen individuele gebruikers die de rapper zélf aanbracht.
Waar Dr. Dre niet aan begon, deden de hardrockers van Metallica wel. 320.000 Metallicadownloaders werden geweerd van Napster. Voor even: talloze sluipwegen bleken naar Rome te leiden. Tegenovergesteld reageerde The Offspring
Thomas van Gulick beheert www.dance.utwente.nl , een zoekmachine voor campusbewoners. Volgens hem wordt Napster nauwelijks gebruikt op de campus. 'Er circuleren hier zo ongelofelijk veel bestanden, daar heb je de buitenwereld nauwelijks voor nodig.'
'Mijn zoekmachine indexeert dag en nacht 1600 aangesloten computers. Dat is zo'n 6 terabite aan bestanden. Films, tv-series, muziek, maar ook tentamenuitreksels. Maar Dance werkt niet als Napster. Het is gewoon een zoekmachine, net als bijvoorbeeld Altavista, maar dan voor de campus. Dat Napster verboden wordt maakt trouwens sowieso weinig uit. Ik ken wel vijftien gelijkwaardige programma's.'
Campusbewoner en voorzitter van Jazz Podium Drienerlo Anton Leemhuis loopt als jazzfanaat überhaupt niet warm voor Napster. 'Ik koop gewoon alles netjes in de platenzaak. Uit solidariteit met musici die mooie muziek voor mij maken. Bovendien vind ik met Napster weinig van mijn gading. Van Coltrane en Davis staan de bekendste dingen er nog wel op, maar kom niet voor iets bijzonders. Michiel Borstlap of het DKV-trio, dat lukt al niet.'
