Ook student-promovendi en EngD's kunnen straks kinderopvangtoeslag krijgen

Student-promovendi of EngD's met kinderen hebben vanaf 1 januari recht op kinderopvangtoeslag. In het verleden hadden ze daar een arbeidscontract voor nodig, maar straks niet meer.

Photo by: Gijs van Ouwerkerk

Sommige promovendi zijn werknemer van hun universiteit, andere zijn ‘studenten’. Ze doen in feite hetzelfde: ze verrichten onderzoek en schrijven een proefschrift. Ze krijgen ook dezelfde titel: doctor, of PhD in het Engels.

Er zijn allerlei verschillen tussen deze twee groepen promovendi en een ervan zit in de kinderopvangtoeslag. Daar heb je momenteel recht op als je werknemer bent, maar niet als je student-promovendus bent.

Gewone studenten hebben wél recht op kinderopvangtoeslag, maar de PhD-studenten zitten niet in een erkende opleiding waar je studiefinanciering voor kunt krijgen. Daardoor vielen ze tussen wal en schip: geen werknemers, maar ook geen erkende studenten.

Hamerstuk

Al in 2018 stapte een Vietnamese beursstudent van de TU Delft naar de rechter omdat ze twee jaar kinderopvangtoeslag moest terugbetalen aan de Belastingdienst: destijds 26 duizend euro. Ze verloor haar zaak.

Hoe vaak zoiets voorkwam? In een schriftelijk overleg over deze wetswijziging kon minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) het niet precies zeggen. 'In de situaties die bekend zijn bij SZW kwam dit voor de betreffende ouders onverwacht en zorgde dit voor veel (financiële) stress.' Sommigen konden hun promotie niet afmaken.

Maar de regels veranderen dus met ingang van volgend kalenderjaar. De vereiste wetswijziging ging als hamerstuk door de Tweede Kamer: er hoefde niet over gestemd te worden.

De aanpassing geldt ook voor technologisch ontwerpers, die een soort tweejarig promotietraject volgen. De formulering in de wet is ook ruim genoeg voor varianten zoals het professional doctorate aan de hogescholen, dat nog niet wettelijk erkend is.

Promovendi Netwerk Nederland

Het Promovendi Netwerk Nederland is blij dat de regeling nu wordt aangepast, zegt voorzitter Maartje Zweers. 'Maar we streven er eigenlijk naar dat alle promovendi als werknemer in dienst zijn.'

Universiteiten daarentegen lobbyen al jaren voor de mogelijkheid om promovendi als studenten te beschouwen. Tien jaar geleden startte er een ‘experiment’, waaraan vooral de Rijksuniversiteit Groningen met overgave meedeed.

De juridische status van deze student-promovendi bleef echter omstreden: zijn ze misschien toch werknemers en hebben ze achteraf allerlei rechten zoals pensioenopbouw? Vorig jaar won een groep van 44 promovendi een belangrijke rechtszaak bij de Raad van State.

Streep door experiment

Eerder al, in 2022, haalde toenmalig minister Robbert Dijkgraaf een streep door het experiment en hij wilde de studentpromovendus ook geen wettelijke status geven. Daar was te weinig draagvlak voor, meende hij.

Toch zijn er nog altijd 3.800 beurspromovendi in Nederland, die dus geen salaris krijgen. Van hen promoveren er 1.100 in Groningen en meer dan 500 in Wageningen. Aan de andere universiteiten varieert het van enkele tientallen tot een paar honderd.

De universiteiten tellen daarnaast bijna 24 duizend werknemer-promovendi en er zijn ook nog 2.400 medewerkers (bijvoorbeeld docenten) die promoveren. Meer dan 5.100 promovendi hebben ‘externe financiering’, bijvoorbeeld van een bedrijf of een buitenlandse overheid. Nog eens achtduizend mensen schrijven in hun vrije tijd een proefschrift als ‘buitenpromovendus’.

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.