Technische snufjes voor auto's zoals navigatiesystemen en de cruise control dienen in de eerste plaats het comfort van de automobilist. Mascha van der Voort ging bij het ontwerpen van de boordcomputer in de eerste plaats uit van het milieu. Want hoewel de automobielindustrie er in slaagt steeds schonere en dus milieuvriendelijkere motoren te ontwikkelen, is het rijgedrag van de meeste bestuurders nog altijd weinig efficint.
'In het verleden zijn er al enkele systemen ontwikkeld om zuiniger te rijden', vertelt Van der Voort. 'Ik heb ze allemaal geïnventariseerd maar ze bleken stuk voor stuk niet goed te werken. Ten eerste houden ze geen rekening met de verkeerssituatie. Trekt de automobilist na een stoplicht op, dan verbruikt de auto uiteraard veel benzine. Daar doe je niets aan. Maar geeft het systeem op zo'n moment wel commentaar dan levert dat ergernis op bij de bestuurder. Daarnaast werken veel bestaande systemen met lampjes die alleen maar aangeven of je het goed of fout doet en geen adviezen verstrekken.'
Van der Voort ontwikkelde daarom de Fuel Efficiency Support Tool (FEST) die wél rekening houdt met de situatie en een gericht advies geeft. Op het dashboard van de auto wordt een beeldschermpje geplaatst, de rekenapparatuur wordt in een klein kastje in de auto verwerkt. Het apparaat bepaalt in welke verkeerssituatie de auto zich bevindt en welke manoeuvre de bestuurder uitvoert. Op basis daarvan berekent hij het meest zuinige rijgedrag. Wijkt het rijgedrag van de bestuurder teveel af dan verschijnt op het beeldscherm een advies.
Door die adviezen gaan bestuurders veel zuiniger rijden. 'Ten eerste leren ze om gelijkmatiger te rijden, om niet constant op te trekken en te remmen. Ten tweede verbruik je minder benzine wanneer je de auto in een hogere versnelling zet. Meteen in z'n vijf dus, ook in de stad. De meeste mensen denken dat zuinig rijden synoniem is aan saai en langzaam, dat klopt dus niet. Tot slot scheelt het veel benzine wanneer je de motor uitzet als je langer dan 30 seconden stilstaat. Sta je met draaiende motor achteraan in de rij te wachten voor een stoplicht dan verschijnt er na een halve minuut een tekst op het beeldscherm.'
Je zou zeggen dat een bestuurder na een paar weken 'FESTen' de trucjes wel kent. 'Ik denk dat je de FEST amper een maand nodig hebt om zuinig te leren rijden', geeft Van der Voort toe. 'Maar de motivatie speelt ook een rol. Je ziet dat bijvoorbeeld bij cursussen waar mensen tips krijgen om zuinig te rijden. Na een paar dagen zijn ze die alweer vergeten. De computer herinnert je juist continu aan je rijgedrag.'
Voor de veiligheid geeft de boordcomputer alleen adviezen wanneer de verkeerssituatie dat toelaat. 'Het apparaat meet de afstand tot een voertuig dat voor de eigen auto rijdt. Zit de bestuurder daar heel dicht op dan komt er geen advies. Ook reageert de computer op de bewegingen van het stuur. In een bocht blijft het scherm leeg. Anders leidt het teveel af.'
Van der Voort heeft de FEST uitgebreid getest: eerst in een laboratorium met een rijsimulator en vervolgens op de weg met een prototype in eennormale personenauto. 'De reacties zijn heel goed. Ik ben met een aantal partijen in gesprek om het product de markt op te krijgen', zegt de promovendus. Ze denkt dat het inbouwen van de FEST in een nieuwe auto zo'n achthonderd gulden zal kosten.
Op een beeldscherm in de auto verschijnen gerichte adviezen aan de bestuurder.
