Samen hadden de universiteiten vorig jaar, volgens cijfers van het ministerie, ongeveer 600 miljoen gulden belegd. Ruim 157 miljoen daarvan zat in aandelen, de rest met name in obligaties. De UT neemt hiervan maar een klein gedeelte voor haar rekening. Volgens Hugo Barbas, financiële man van het CvB, bezit de UT voor twintig miljoen gulden aan obligaties en voor anderhalf miljoen aan aandelen.
Vergeleken met de VU en de universiteiten van Nijmegen en Utrecht is dat een schijntje. De KUN spant de kroon met een belegd vermogen van 155 miljoen, waarvan 43 miljoen in aandelen. Utrecht volgt met 128 miljoen, maar dat zijn allemaal obligaties. De Vrije Universiteit heeft de meeste aandelen, voor 65,5 miljoen, op een totaal van 81 miljoen belegd geld.
Minister Hermans wil het beleggen verbieden naar aanleiding van Kamervragen over de Cetecoaffaire. De provincie Zuid-Holland zette voor 2 miljard aan beleggingen uit, en verloor met dit risicovol bankieren 9,4 miljoen gulden aan overheidsgeld. De VU leed tot dusver een koersverlies van één miljoen gulden. Bij de KUN loopt dat bedrag zelfs in de 'enige miljoenen'. Hermans vindt dat 'publieke gelden' aan 'publieke taken' moeten worden besteed in plaats van ermee te speculeren.
Om de instellingen niet in verlegenheid te brengen, hebben universiteiten (en hogescholen) tot en met 2002 de tijd om hun avonturen op de beurs te beëindigen. Uiteraard geldt Hermans regel alleen voor geld dat de overheid uitkeert. De universiteit van Leiden heeft reeds te kennen gegeven te willen doorgaan met beleggen. Leiden zou met aandelen ruim zeven miljoen gulden winst hebben gemaakt.
De UT heeft haar aandelenpakket vorig jaar grotendeels verkocht. 'Dat was om geld vrij te maken voor de renovatie van WB- en het BB-gebouw', zegt Barbas. 'Deze ingreep heeft weinig effect op ons financiële beleid. Zoals bekend hebben we forse bouwplannen. Daarvoor gaan we geld lenen. Dus verkopen we onze beleggingen juist.'
De VSNU heeft verrast gereageerd op de ingreep. Volgens de universiteitenvereniging staat de regeling haaks op trend naar meer autonomie. Een woordvoerder: 'Dit past niet in het door Hermans gevoerde decentrale beleid. Bovendien wordt het lastig om opgebouwde reserves van universiteiten te verdelen in overgebleven publiek geld en inkomsten uit de derde geldstroom.'
Volgens Barbas is Hermans gezwicht voor het ministerie van Financiën. 'De discussie woedt al langer, met name tussen die twee ministeries. Ik denk dat Hermans onder druk van Financiën tot zijn besluit is gekomen.'
