Dit en nog veel meer staat in de toekomstscenario's die drie onderzoekers van het Twentse Center for Higher Education Policy Studies (CHEPS) schetsen in het boekje 'Scenario's voor 2010: de tuinen van het hoger onderwijs', dat deze week verschijnt.
Het voorbeeld van de Australische commerciële universiteit hoort bij het model van de wilde 'natuurtuin', een van de drie toekomstmodellen voor het hogeronderwijslandschap die de CHEPS-onderzoekers Jeroen Huisman, Don Westerheijden en Harry de Boer construeerden op basis van de verwachtingen van experts en betrokkenen uit het hoger onderwijs. Het is een vlot leesbaar boekje geworden waarin de auteurs gedetailleerd en met kennis van zaken aangeven welke kant het zou kunnen opgaan met het hoger onderwijs. Over een jaar of tien zien we wel wat er van terecht is gekomen.
Behalve voor de fictieve MDU is er in de wilde tuin van het Nederlandse hoger onderwijs in 2010, waarin commercieel onderwijs een groot deel van de studentenmarkt inneemt, een belangrijke rol weggelegd voor de Lufthansa-Bertelsmann-Akademie. De in company bedrijfsschool van deze Duitse luchtvaart-uitgeverscombinatie is namelijk uitgegroeid tot een groot Europees opleidingsinstituut.
Hoewel er nog 25 hogeronderwijsinstellingen bestaan in Nederland, waarvan enkele herkenbaar als klassieke universiteit, is netwerken (symbiotisch en parasitair) de belangrijkste overlevingsvoorwaarde geworden voor de instellingen die in de natuurtuin van 2010 een plaats willen houden: samenwerken met bedrijven is standaard, fusies met secundair en beroepsonderwijs zijn gewoon geworden, evenals innige samenwerkingsvormen met internationale onderwijsinstellingen, die grote spelers zijn geworden op de Nederlandse markt.
De andere twee toekomstscenario's, volgens de onderzoekers met een even groot waarschijnlijkheidsgehalte, zijn vervat in het model van de Franse hoftuin en van de poldertuin. In de streng geordende hoftuin zijn de verschillen tussen de hogescholen en de (research-)universiteiten groot. Bovendien is de hogescholensector gegroeid en stroomt slechts een kwart van de studenten in het hoger onderwijs in bij de - sterk gekrompen - universiteiten. Gefuseerde instellingen hebben het loodje gelegd.
Het model van de poldertuin kent 35 universiteiten, bestaande uit research-universiteiten en voormalige hogescholen, al of niet met een toegevoegde onderzoekstaak. In dit scenario is de UT gefuseerd met de Saxion Hogescholen en uitgegroeid tot een nieuwe research-universiteit met een breed onderwijsaanbod, toegepast onderzoek en selectief fundamenteel onderzoek op strategische kerngebieden.
