In UT-kringen heet het dat de UT en Saxion waarschijnlijk binnenkort naar buiten treden met een gezamenlijke intentieverklaring met daarin enkele veelbelovende initiatieven. De laatste verklaring dateert al weer van maart 2000 en daarna hoorden we er niet veel meer van. Wat komt er dit keer in te staan?
Boom: 'Het is nog niet zeker dat er een intentieverklaring komt. Ik sluit het niet uit. We praten binnenkort weer met de UT.'
De Saxionvoorzitter liet zich begin november op een congres van studievereniging Stress, waar ook decaan Wouter van Rossum en CvB-lid Huib de Jong aanwezig waren, ontvallen dat de UT stevig aan de weg moet gaan timmeren om marginalisering te voorkomen. De UT is nu klein en smal en zal moeten verbreden om te overleven. Ze zal samenwerking moeten zoeken met andere instellingen, regionaal, nationaal en internationaal, zei Boom bij die gelegenheid. Hij stelde dat de universiteit te weinig bijdraagt aan de economische ontwikkeling van Twente. Huib de Jong plaatste daartegenover dat hij weinig heil verwacht van een samenklontering tot een grote mammoetinstelling, maar meer ziet in een 'klein, maar fijn'- universeit. Samenwerken prima, maar geen fusie, aldus het CvB-lid. En Van Rossum bleek een aanhanger van de Boom-doctrine.
Boom benadrukt ook nu weer dat Saxion ook zonder een fusie best zal overleven, maar hij vindt wel dat de standpunten over en weer hoe dan ook helder moeten zijn. 'Daar praten we over. Het is de moeite waard om alle plussen en minnen op een rijtje te zetten. Een eventuele fusie, of welke andere vorm je ook kiest, resulteert in een brede basis, zowel in aantallen studenten, als in disciplines. Het zal gaan om een enorm machtsblok waar Den Haag niet omheen kan. Enschede en de omliggende regio heeft dat absoluut nodig. Het wordt tijd dat de zaak weer eens wordt opgeschud. Je zal me niet horen zeggen dat ik dit ten koste van alles wil, zonder de UT leven we ook wel door, maar ik noem het dan wel een gemiste kans. Voor beide partijen'.
U zegt eigenlijk met zoveel woorden: als de UT geen samenwerking zoekt met Saxion ziet de toekomst van de universiteit er somber uit.
'De centrale vraag is wat we voor elkaar kunnen betekenen. Veel, denk ik. We zijn de laatste anderhalf jaar veel beter met elkaar in gesprek geraakt dan de periode ervoor. Ik heb alle besprekingen over een eventuele samenwerking of zelfs fusies meegemaakt, met een Veltman, Schutte en noem ze maar op. Dus ook toen Albert Jan Peters nog voorzitter was. We praten nu in alle openheid met elkaar, dat is al een hele vooruitgang. Wat er de reden van is dat de UT zich opener betoont, weet ik niet.'
Voorschrijdend inzicht misschien...?..
'Zou kunnen. Mijn idee is dat de UT óf moet streven naar een beduidend grotere omvang, óf zich staande moet zien te houden als kleine universiteit temidden van de nationale concurrentie en het internationale geweld dat eraan zit te komen. De eerste optie zie ik wel lukken, maar niet op eigen kracht, de tweede optie voorspelt niet veel goeds en kan het einde betekenen van de universiteit. Want hoe je het ook wendt of keert, haar positie in het krachtenveld van grotere en bredere universiteiten is niet al te sterk. Ze is, ondanks allerlei nieuwe studierichtingen, nog steeds smal en dat terwijl haar oorspronkelijke core business, de techniek, onmiskenbaar terugloopt. Het moment is aangebroken dat de UT zich bezint op haar strategische positie. Dat geldt voor ons ook. Beide partijen zijn daar druk mee bezig. Het gaat erom dat we de kansen die er liggen verzilveren.'
Kansen?
'Je ziet het op een beperkt aantal plaatsen in Nederland al gebeuren. De Vrije Universiteit gaat fuseren met Windesheim in Zwolle, en de Universiteit van Amsterdam met de Hogeschool van Amsterdam. Ik vind dat we met z'n allen een verplichting hebben naar de regio. Ik heb laatst de ontwikkeling van Twente vergeleken met die van Oost-Groningen. Dat was natuurlijk wat gechargeerd, maar ik bedoel wel dat we als stad en als regio weer iets moeten laten zien. Het ontwikkelingstempo is te laag, het schiet niet op zo. Kijk naar de groeikern rond Eindhoven, toch ook een concurrent van de UT. Die doet het veel beter. Dat geeft te denken. Enschede is als studentenstad wat aan het wegzakken, ondanks alle potentie. Binnen een straal van pakweg vijf kilometer staat er een universiteit met zesduizend studenten, een hogeschool met ruim zeventienduizend studenten, een ITC met een enorm netwerk verspreid over de hele wereld, een SLO, een AKI. Dat is een unieke situatie, waar we meer mee kunnen dan nu het geval is. Het moet voor de buitenwacht een herkenbaar geheel worden. Oké, de universiteit heeft zich een bepaalde positie verworven in de regio, maar wij waren er al voor die tijd. En die tijd is niet stil blijven staan. De ontwikkeling van het hoger beroepsonderwijs heeft de laatste tien jaar een hoge vlucht genomen en is een geduchte 'player' geworden in het geheel. Ik bedoel: de UT is er niet meer alléén. Voor de buitenwacht is hetonbegrijpelijk dat er niet over en weer intensief wordt samengewerkt. Welke vorm je ook kiest, je hebt het dan wel over een enorm scala van studiemogelijkheden, van toegepast tot wetenschappelijk. Allemaal in één stad! Sterker nog, in één grote regio die zich uitstrekt van Osnabrück en Münster, waar wij al uitstekende contacten mee hebben, tot Deventer.'
De UT scoort qua onderwijs in de rankings alleen maar achten, negens en tienen. De UT is onlangs uitgeroepen tot de beste universiteit van Nederland van 2001. Saxion doet het, wat dat betreft, veel minder. Kunt u zich voorstellen dat de UT terughoudend is in iets dat misschien leidt tot een fusie?
Boom: 'Jazeker. Maar het hangt er vanaf welke structuur je kiest. Ik ben geporteerd van het front-office en back-office principe. Daarmee bewaar je enerzijds je eigen identiteit en werk je anderzijds nauw samen. Ik weet dat minister Hermans vast wil houden aan de zogenaamde binariteit, dus een scheiding tussen hbo en wo. Maar als Saxion en UT dat ook doen, zoeken we de moeilijkheden op. Dan komt er weinig terecht van een toenadering. We moeten dus op een andere manier naar die binariteit kijken en programma's maken die het hele scala omvatten van fundamenteel tot toegepast, in alle gradaties. Dat schept voor de student duidelijkheid en daar gaat het om, want dat is de klant. Welk diploma's we dan uiteindelijk afgeven is een punt van nader overleg. '
Boom zal zich realiseren dat een fusie met de UT zou kunnen betekenen dat Saxion onder die vlag masteropleidingen kan beginnen die door de overheid worden bekostigd. Zoals de hogeschool Windesheim dat ook denkt te gaan doen onder de paraplu van de Vrije Universiteit. Zonder fusie moet het hbo zelf voor de kosten opdraaien. 'De bama-structuur is inderdaad een van de punten waar we het over willen hebben. Ik zie prima mogelijkheden om gezamenlijke opleidingen aan te bieden, zoals we ook interesse hebben voor major-minor en het Teletop.'
En een medische opleiding, die de UT heeft aangevraagd?
'Even los van de vraag of deze wordt toegewezen, Saxion kan daar een fantastische rol in spelen. We hebben het hele scala van medische en paramedische opleidingen in huis. Zo is het gelukkig ook verwoord in de aanvraag. Saxion wil graag samenwerken op deze gebieden, in welke organisatorische vorm dan ook, maar dan moet de vrijblijvenheid er wel af. Daar gaat het over'.
Cor Boom
