Welke middelen staan de Europese Unie ter beschikking om de FPÍ te dwarsbomen?
'De manier waarop de EU nu reageert doet mij sterk denken aan paniekvoetbal. De rechts-extremistische boodschap van Haider is uiteraard verwerpelijk, maar wordt internationaal veel zwaarder opgepakt dan in Oostenrijk zelf. De kiezers hebben daar hun politieke keuze op basis van legio andere argumenten genomen. De onvrede met de regeringskliek, met jarenlang dezelfde samenstelling, is daarbij erg belangrijk geweest.
'Zo bezien vind ik de reactie van de EU nogal heftig en publieksgericht. Het lijkt mij veel verstandiger om eerst af te wachten hoe heet de soep gegeten wordt. Dat kan door eerst het regeerakkoord af te wachten. Wanneer daar dingen instaan die niet kunnen, valt er na te denken over sancties zoals het bevriezen van relaties enzovoort.
'Ik heb veel vertrouwen in de socialiserende werking van internationale verbanden, zoals de EU, de Raad van Europa en de NAVO. Subtiele diplomatie en een duidelijke uitspraak dat het beleid in Oostenrijk zeer kritisch zal worden gevolgd, zijn in de huidige situatie vooralsnog voldoende. Niet te vroeg je kruit verschieten.
'Een heftige internationale reactie heeft bovendien als nadeel dat Haider en de zijnen nog steviger op hun extreem-rechtse ideeÙn worden gedrongen. Ze kunnen moeilijk publiekelijk bakzeil halen. Dat maakt het ontwikkelen van een gezond beleid alleen maar moeilijker.
Waar baseert u uw vertrouwen in de socialiserende werking van de internationale gemeenschap op?
'Als Oostenrijk zich wil bewijzen als een goed lid van de EU dan zitten daar duidelijke verplichtingen aan vast. Het vreemdelingenbeleid bijvoorbeeld kunnen ze niet omgooien zonder consequenties voor hun relatie met de EU en de andere lidstaten. Oostenrijk zal volop in het internationale circuit moeten meedraaien anders raakt het geïsoleerd. Je ziet dan ook dat de EU-staten steeds meer naar elkaar toegroeien. Misschien verklaart dat voor een deel de heftige reacties wel: de binnenlandse zaken van Oostenrijk zijn blijkbaar ook onze 'binnenlandse' zaak geworden.
'De corrigerende werking van grote internationale verbanden is sterk. Het is niet overdreven te zeggen dat Turkije en Griekenland nog steeds niet met elkaar in oorlog zijn omdat beide landen het grote belang inzien van hun lidmaatschap van de NAVO, en door hun bondgenoten in toom worden gehouden.'
Hoe verklaart u de heftige reactie van de EU in het geval van Oostenrijk?
'De EU is wanhopig op zoek naar een duidelijk gezicht. Het geeft een fijn gevoel om samen duidelijk stelling te nemen tegen extreem-rechts. De EU heeft nu zowaar een eensluidende mening. Voor toekomstige lidstaten is dat bovendien een duidelijk signaal. Erg begrijpelijk allemaal, maar of het verstandig is waag ik te betwijfelen.'
