Bent u verbaasd dat de overheid de hypotheekrente in het nieuwe belastingstelsel ongemoeid laat?
'Verbaasd natuurlijk niet, want dat doen ze al jaren. De linkse partijen nemen plannen daaromtrent nog wel op in het verkiezingsprogramma maar de PvdA heeft zelfs dat de laatste keer achterwege gelaten.'
Het is dan ook geen populaire boodschap ...
'Nee. Maar dat geldt voor alle heffingen. Er is een duidelijke trend om grote belastingvoordelen af te schaffen, zoals bijvoorbeeld met het plan Oort. Er zijn nog drie grote fiscale faciliteiten overgebleven: de hypotheekrenteaftrek, regelingen voor pensioenopbouw en het arbeidskostenforfait.'
'Door de populariteit van een eigen woning loopt de overheid 13 miljard mis. Wel brengen het netto huurwaardeforfait en de overdrachtsbelasting wat geld in het laatje, maar de discussies over de hoogte daarvan ontbeert een heldere logica.'
Het is een ingewikkeld verhaal ...
'Dat komt omdat het zo onlogisch is. Ik ben het niet eens met de redenering die achter de hypotheekrenteaftrek zit. Die redenering is als volgt. De eigen woning levert vergeleken met huren een fictief voordeel op. Dat belasten we. En omdat we dat voordeel belasten moeten de kosten die gemaakt worden voor de eigen woning aftrekbaar zijn. Dat levert twee problemen op: de aftrek van de hypotheekrente is ongelimiteerd - en tot grote hoogte gestegen - en de hoogte van het fictieve voordeel, het huurwaardeforfait, is lastig vast te stellen. Welke redenering je ook ophangt. Nu is het huurwaardeforfait wel erg laag.'
'Daarom stel ik voor om het woningbezit helemaal buiten de belasting te houden. Met de extra inkomsten kan men andere lasten verlichten of meer uitgeven aan bijvoorbeeld gezondheidszorg en onderwijs. Of, nog beter, de staatsschuld vervroegd aflossen'.
Maar dat verhaal is nog ingewikkelder ...
'Het is best uit te leggen maar dan moet wel het echte en volledige verhaal worden verteld. Bij de aankoop van nieuwe woningen kan de regeling van start gaan. Omdat mensen een langlopende afspraak zijn aangegaan kan dat niet ten aanzien van lopende hypotheken maar je moet toch een keer beginnen. De langlopende afspraken vind ik geen geldige reden om dus maar niets te doen.'
Heeft u deze mening gevormd als wetenschapper of als geëngageerd burger?
'Mijn promotieonderzoek ging over deze problematiek. Wetenschappers verzinnen de meest uiteenlopende dingen: de een is voor verdriedubbeling van het huurwaardeforfait, de ander is voor afschaffing.'
'Hypotheekrenteaftrek voor de woning is een achterhaald idee. Mensen moeten zelf beslissen of ze een woning kunnen en willen kopen, of niet. Secundaire redenen - zoals stimulering van de werkgelegenheid in de bouw, en huizenkoop voor mensen met lagere inkomens - zijn niet meer aan de orde. Aan goede bouwvakkers is gebrek en de drempel voor het kopen van een huis is niet langer het lage inkomen maar de overspannen vraag op de huizenmarkt.
