De Amerikaanse Tom Phillips wordt beschouwd als deskundig op het gebied van accreditatie. Jarenlang werkte hij bij ABET, de Amerikaanse accrediteringsorganisatie. Een paar jaar geleden werd hij vanwege die expertise door de UT gevraagd om het proces hier vorm te geven. Phillips verblijft weer voor enige maanden op de campus.
Phillips: 'Faculteiten moeten organisaties zien te vinden die hun opleidingen kunnen accrediteren.' De faculteit Bestuurskunde richtte onlangs een eigen accrediteringsorganiatie op. Ook de faculteit Bedrijfskunde is bezig met het zoeken van een accrediteringsorganisatie voor TSM Business School. Op dit moment zit TSM in een voorbereidend traject met de Europese organisatie EQUIS, een organisatie die managementopledingen accrediteert.
Een Europese trend gaat schuil achter deze wens naar internationale vergelijking. Steeds meer opleidingen bieden internationale masteropleidingen aan, vraag en aanbod op de arbeidsmarkt overschrijden de grenzen, maar het ontbreekt veelal aan informatie over de kwaliteit van onderwijsprogramma's in andere landen.
Theo van der Krogt, directeur Centrum voor Bestuurskundig Onderwijs van de faculteit BSK: 'Socratesstudenten bijvoorbeeld gaan naar opleidingen in het buitenland. Inzicht in de kwaliteit van opleidingen waar Nederlandse studenten naar toe gaan en waar buitenlandse studenten vandaan komen is heel belangrijk.' Maar het is ook een kwestie van imago. 'Het is van belang dat er in Europa een eensluidend idee komt over wat Bestuurskunde is en wat afgestudeerde studenten kunnen.'
Phillips: 'De mobiliteit van studenten is in de jaren negentig enorm toegenomen. De arbeidsmarkt is internationaal geworden. Er is behoefte aan erkenning van opleidingen. Het zal zelfs een nog groter issue worden nu de Bolognaverklaring -waar het beginsel van graduate en undergraduate is geaccepteerd- door 29 landen is ondertekend. De kwaliteit van programma's die dan ontstaan, moet gemeten worden. Maar ook gaan mensen voor hun werk de grens over. Ze willen als professionals erkend worden in die landen. Het helpt als er dan een internationaal label aan het diploma hangt.'
Identiek
Maar niet alleen helpt internationale accreditatie voor erkenning van opleidingen, ook schept het een kwaliteitssysteem waarin elk onderwijsprogramma zorgt dat het klaar is om de criteria te kunnen halen. 'De internationale criteria moeten identiek zijn aan de interne criteria', zegt Phillips.
De Amerikaan hielp de UT daartoe een proces te ontwikkelen. Het netwerk ECIU, het Europese Consortium van Innovatieve Universiteiten, werd erbij betrokken. Aan deze inter-universitaire organisatie zijn elf universiteiten, waaronder de UT, gelieerd. De ECIU nu gaat de onderwijsprogramma's van de bij haar aangesloten landen accrediteren. Eind vorig jaar deed een deskundige commissie een pilot bij de faculteit Toegepaste Wiskunde omdat daar de eerste afgestudeerden van de internationale masteropleiding Engineering Mathematics van de band rolden. Begin februari meldde de ECIU dat het onderwijsprogramma aan de kwaliteitscriteria van de ECIU voldeed.
Twee jaar
Welk onderwijsprogramma hierna onder de loep zal worden genomen weet Phillips niet. 'Om geaccrediteerd te worden moet zo'n masteropleiding minstens twee jaar draaien en dus afgestudeerden hebben. Dan kan ook de achtergrond van de graduates worden bekeken. Hebben ze inmiddels een baan? Wat vindt hun werkgever van hen? Dat soort vragen kan dan gesteld worden.'
Wat nu als iedere faculteit, in navolging van Bestuurskunde, straks een eigen accrediteringsorganisatie opricht of aansluiting zoekt bij een al bestaand consortium; waar is de ECIU dan nog voor nodig? 'Sommige programma's passen niet naadloos in een al bestaand accrediteringsprogramma', legt Phillips uit. 'Sommige masteropleidingen vallen daardoor in een restgroep die dan door de ECIU bekeken kan worden.'
Kwaliteit
BSK richtte, zoals gezegd, een eigen organisatie op. 'De ECIU is algemener, wij willen een accreditatie door ons beroepsveld. Het moet vooral gaan om de kwaliteit van de inhoud van de studie.' Van der Krogt vindt het belangrijk om de bestuurskunde te positioneren. 'Zo'n accreditering betekent: dit is een kwalitatief goede bestuurskunde opleiding en deze opleiding doet wat hij zegt te doen.'
Het initiatief van BSK werd door andere universiteiten in Europa overwegend positief begroet. 'Er is wel een discussie geweest over de autonomie', zegt Van der Krogt. 'Het moet niet zo zijn dat allerlei opleidingen buiten de boot vallen vanwege heel specifieke criteria over bijvoorbeeld te verzorgen vakken of te gebruiken literatuur.' Als voorbeeld noemt hij dat opleidingen in Frankrijk en Duitsland veel accent leggen op de juridische aspecten. 'Het moet gaan om de missie van de faculteit, dat is het belangrijkste. En natuurlijk moeten de kwaliteit van de staf en de voorzieningen aan randvoorwaarden voldoen.'
Op 11 december vorig jaar is de EAPAA (European Association for Public Administration Accreditation) officieel opgericht. Zes opleidingen hebben zich inmiddels aangemeld, te weten van universiteiten van Twente, Rotterdam, Kopenhagen, Helsinki, Aberdeen en de ENA in Parijs. Van der Krogt zetelt in het eerste bestuur van EAPAA. De organisatie hoopt in het najaar aan een eerste accrediteringsronde te kunnen beginnen.
Universiteiten kunnen zelf bepalen of ze een onderwijsprogramma laten accrediteren of niet. Volgens Krogt suggereert dat niet altijd dat die universiteiten bang zijn om niet aan de criteria te voldoen. 'De Kennedy School of Government uit Harvard is al jaren lid van de NASPAA (een Amerikaanse accrediteringsorganisatie) maar heeft nog nooit haar opleiding laten accrediteren. Dat hebben ze niet nodig vinden ze.' Heel anders is het met de ENA, het prestigieuze Franse opleidingsinstituut dat Frans overheidspersoneel opleidt. De ENA biedt sinds kort een eenjarige master aan -voornamelijk voor buitenlandse studenten- en laat die door de EAPAA accrediteren. 'Zo'n belangrijk instituut hecht kennelijk waarde aan ons', zegt Van der Krogt.
Die erkenning blijkt anders ook wel uit het feit dat de ENA aan het bestuur van EAPAA heeft gevraagd de diploma's uit te reiken aan de eerste groep afgestudeerden van deze masteropleiding. Van der Krogt zal die taak op 29 februari op zich nemen.
Tom Phillips, de man die door de UT is gevraagd te helpen bij de accreditatie van UT-opleidingen.
