'Women have to wait until they step in dead mens shoes.' Beate van der Heijden, wetenschapper bij de faculteit T&M, haalde een Amerikaans citaat aan ter illustratie van het glazen plafond. Vrouwen zijn nog altijd sterk ondervertegenwoordigd in wetenschappelijke en leidinggevende functies. Hardnekkig noemde Van der Heijden dat. Ze liet een indrukwekkende lijst met cijfers de revue passeren. Slechts 5,2 procent van alle professoren in Nederland is vrouw. Vrouwelijke hoogleraren bezetten landelijk 133 volledige banen, mannelijke 2341. Daarentegen doet de emancipatie bij de studenteninstroom wel zijn werk. Bij studenten medicijnen bijvoorbeeld is de verdeling man-vrouw evenwichtig, maar kijk je naar het aantal werkzame medici, dan is het merendeel man.
Van der Heijden kwam met een paar verklaringen. Vrouwen en mannen hebben dezelfde impliciete hypotheses over sekse-verschillen. Vrouwen worden vaak onderschat, het beeld van mannen is onverdiend gunstig. Wanneer mannen succes hebben, schrijven ze dat toe aan hun eigen verdiensten, vrouwen zeggen dat het komt door toeval en geluk. Mannen wijten falen aan hun omgeving, vrouwen aan hunzelf. De consequenties daarvan zijn bepalend voor de uitstraling en het zelfvertrouwen van mannen en vrouwen.
Maar ook de organisatiecultuur speelt mee als belemmerende factor. In veel organisaties rust een taboe op emoties die zwak en kwetsbaar maken. Vrouwen willen altijd de onderlinge harmonie bewaren, mannen denken aan hun status.
Iemand uit het publiek (een man) vond dat al de cijfers niets bewezen. 'Het ligt aan de ambities. Misschien willen vrouwen die niet in hoge functies terechtkomen dat ook wel helemaal niet. Misschien willen zij geen zestig uur per week werken, maar kiezen ze voor het gezinsleven. Dat heeft niets met een glazen plafond te maken.' Een vrouw stond op. 'Juist dit soort uitspraken bevestigt dat er een glazen plafond is'.
Een andere aanwezige man had goede hoop op een doorbraak. 'Het heeft te maken met generaties. Kinderen die nu in groep drie zitten vinden deze discussie straks helemaal niet meer reëel. Die zijn dan niet anders gewend.'
Zou positieve discriminatie misschien het redmiddel zijn voor een doorbraak? Rector Van Vught wierp de knuppel in het hoenderhok door te stellen dat hij absoluut tegen positieve actie is. 'We moeten geen beleid voeren op sekse of huidskleur.' Een vrouwelijke aanwezige sloot zich bij hem aan. 'Ik hoef geen hoge positie alleen omdat ik vrouw ben.'
'Op de korte termijn lijkt het negatief', zei een van de mannen. 'Maar het is heel belangrijk in verband met voorbeeldfuncties en rolmodellen. Wanneer een gekleurde man op een hoge functie zit dan straalt dat uit dat het wel kan. Dat is goed voor anderen.' Hij kreeg bijval. 'Het is een tijdelijke maatregel om het evenwicht te herstellen. Niet meer en niet minder.' Waarop een voorstel vanuit de zaal kwam om dan ook maar het evenwicht bij de lagere inkomens te herstellen. 'Mannen aan de schoonmaak.'
Het glazen plafond dus. Of het er is, is omstreden. Hoe het aan diggelen moet worden geslagen ook. 'Het is een taak van mannen en vrouwen om het te doorbreken', aldus Van der Heijden.
