Waarom wordt de ambtenarenstatus afgeschaft?
'Het bestuursrechtelijke systeem dat we nu hebben is goed voor de relatie overheid-burger. Niet voor de relatie werkgever-werknemer. We willen bedrijfsmatig handelen en vinden een bedrijfsmatige rechtspositionele status daarbij passend.'
Wie geniet het grootste voordeel van de afschaffing?
'De werkgever. De werknemer heeft straks geen bijzondere positie meer bij het maken van bezwaar. Nu kan een werknemer overal stapje voor stapje bezwaar tegen maken. Van één werknemer lopen soms wel zes zaken tegelijk. Hij maakt bij een ontslagprocedure bijvoorbeeld bezwaar tegen de beoordeling, de aanzegging en tegen een mogelijke fout in het horen. In het privaatrecht kan een werknemer ook bewaar maken bij de rechter maar dan wordt alles in één besluit behandeld. De werkgever is dan af van de stapeling van procedures.'
De werknemer is de bijzondere rechtsbescherming dus kwijt. Zijn er ook voordelen?
'Ambtenaren hebben een eenzijdige aanstelling. In een normale werkverhouding onderhandelen werkgever en werknemer over het contract. Maar overschat dat niet. Nu kan er ook al onderhandeld worden. De werkgever komt weliswaar met een eenzijdig bod maar de werknemer kan altijd niet akkoord gaan en wijzigingen bedingen.'
'Een ander voordeel betreft de particuliere verzekering. Die is dan niet meer verplicht. Dat is vooral gunstig voor deeltijders. Zij moeten namelijk een volledige particuliere verzekering betalen terwijl ze maar voor een deel een tegemoetkoming van de universiteit krijgen. Straks kunnen ze in het ziekenfonds.'
En wat betreft staken?
Op dit moment hebben ambtenaren al het stakingsrecht. Dat geldt voor de meeste groepen ambtenaren. Kijk maar naar de openbaar onderwijsstakingen van vorig jaar.'
Een ambtenaar kan je toch ook moeilijker ontslaan?
'Dat is ook enorm overschat. We zijn wat dat betreft steeds meer naar de marktsector toegegroeid. Het is nu bijvoorbeeld al mogelijk om ambtenaren te ontslaan als er ernstige onverenigbaarheid van karakters is bijvoorbeeld.'
En het salaris?
'Dat zal niks uitmaken. Ongeacht de ambtenarenstatus, we wilden toch al toe naar flexibele salarisstelsels. Er wordt dus al aan getornd. En in de CAO-onderhandelingen kijken vakbonden altijd al naar de salarissen in het bedrijfsleven en baseren daar hun eisen op.'
U ziet kennelijk geen grote veranderingen.
'Het verschil zal in de praktijk niet zo groot blijken te zijn. De genoemde verschillen spelen in de praktijk al niet meer zo'n grote rol. Met betrekking tot een aantal onderwerpen is in de laatste CAO al nadrukkelijk aansluiting gezocht bij de marktsector. De schok zal amper gevoeld worden.'
