Het Bijenkorf-effect noemt Helder het gemakshalve. 'Enschede heeft behoefte aan trekkers, aan economische activiteit die de stad aantrekkelijk maakt om er te komen wonen. Dat we hier een Bijenkorf krijgen, zegt bijvoorbeeld een hele boel over Enschede. Het is een teken dat je als stad meetelt.'
'Je ziet het ook aan het Twinningcentrum, dat hier eind vorig jaar is geopend. Het derde in Nederland. Dat zetten ze natuurlijk niet zomaar hier neer.' Eric Helder, wethouder van Werk en Onderwijs - zeg maar economische zaken - heeft grote plannen met de stad.
'Enschede is ambitieus', erkent hij. 'Wij hebben het grotestedenbeleid van minister Van Boxtel met beide handen aangegrepen. Deelnemende steden moeten komen met een toekomstvisie voor het aantrekken van kennisintensieve bedrijvigheid. De regering stelt daar subsidie tegenover. In Enschede denk je dan aan twee sectoren: ICT en gezondheidszorg.'
En wie in enschede aan ICT denkt, komt al snel uit bij de Universiteit Twente. 'Vanzelfsprekend', zegt Helder. 'Voor Enschede is de informatietechnologie is de textiel van de 21ste eeuw, dat staat vast. De universiteit vormt uiteraard het hart van die ontwikkeling. Dus heeft de gemeente veel belang bij zo'n Technologiepark rond de campus van de UT.'
'Maar ook in de gezondheidszorg gaat de universiteit een voorname rol spelen. UT goes medical, de slogan zegt genoeg. Dat spreekt ons zeer aan, want vergeet niet dat eenachtste van de beroepsbevolking van Enschede werkzaam is in de zorg. Als dat aandeel vergroot worden door hightechbedrijvigheid: graag, zou ik zeggen.'
Wat doet de gemeente eraan om dat te stimuleren?
'Zoveel we kunnen. Wat de ICT betreft: in onze meerjarenbegroting staat een post van 3,5 miljoen voor de bevordering van hoogwaardige werkgelegenheid. Een deel van dat geld steken we bijvoorbeeld in een goede digitale infrastructuur. Gigaport, om eens iets te noemen. Een moderne gemeente denkt niet alleen in termen van asfalt, maar ook aan glasvezels.'
Dat lijkt niet zoveel, 3,5 miljoen.
'Nou, het is anders een substantieel deel van onze begroting!
En hoe zit het met de gezondheidszorg?
'De Gemeente zit een clubje voor onder het motto 'zorg en ondernemerschap'. Daarin participeren alle belangwekkende zorginstellingen van Enschede. Revalidatiecentrum Het Roessingh, het Medisch Spectrum Twente, Stichting Thuiszorg - en ook de UT. Mensen als Bijker en Feijen, allebei UT-hoogleraar, zitten aan. De bedoeling is om tot nieuwe initiatieven te komen.'
'Zelfstandigheidstechnologie is de term. Hoe kun je oudere, gehandicapte, zieke, of arbeidsongeschikte mensen zo lang mogelijk in hun eigen omgeving door laten functioneren? Daar zijn allerlei technische aanpassingen voor nodig. Die kunnen op de UT worden uitgedacht, beproefd worden in het Roessingh, en toegepast in de Thuiszorg. Circeltje rond.'
Het Technologiepark is de verstoffelijking van die ambities?
'In ieder geval een voorwaarde. Als je ziet hoe snel we de grond van het Business & Science Park hebben vergeven, dan weet je dat je gewoonweg geen keuze hebt. De vraag is enorm. Aanvankelijk dachten we aan een jaarlijkse gronduitgifte van zo'n 1,3 hectare. Dat zijn er ruim 1,8 geworden. Uitbreiding is in economisch opzicht een noodzaak. De gemeenteraad heeft dat onderkend.'
Helder praat over een bedrijventerrein van tweehonderd hectare. Vierhonderd voetbalvelden op en rondom de campus. Dat 'op' houdt in UT-jargon in dat in de campus 'verdicht' zal moeten worden - meer gebouwen per hectare dan er nu staan dus. 'Rondom' betekent in de 'omgevingsschil', en dat is het bosgebied ten noorden van de bebouwde kern.
'Die tweehonderd hectare zijn bruto', zegt Helder. 'De functionele oppervlakte bedraagt slechts tachtig hectare. Dat doen we expres. We willen een bedrijventerrein in een groene, landelijke omgeving. Ecologisch, maar wél vereconomiseerd.'
Gelooft u dat echt? We weten hoe het toe gaat met Groene Harten in Nederland. Dat worden op den duur toch betondorpen.
'In dit geval niet, dat weet ik zeker. Vereconomiseren is wat anders dan verstenen. Bovendien zou volbouwen het slachten van de kip met gouden eieren zijn. Voor bedrijven is het juist zeer aantrekkelijk om in het groen te zitten. We willen af van het grijze industrieterrein buiten de stad.'
Waar de UT Jan Hoogstad heeft voor de vormgeving van haar kerncampus, heeft de Gemeente Enschede projectontwikkelaar Eeuwe de Jong voor de inrichting het Technologiepark. 'De Jong is net begonnen', vertelt Helder. 'Hij heeft negen maanden om met een plan te komen.'
Mr. dr. Eric Helder is 43, en zit sinds twee jaar in de gemeenteraad voor de PvdA. Die meesterstitel behaalde hij in Groningen. 'In 1984 kwam ik naar Twente. Vijf jaar later bij BSK gepromoveerd. Professor Ruiter, staats- en bestuursrecht.'
Hij bleef er tot 1998, de laatste jaren als hoofddocent. 'Tegelijkertijd heb ik tussen 1990 en 1998 in de gemeenteraad gezeten. Toen ik wethouder kon worden, heb in mijn ontslag ingediend.' Nu onderhandelt Helder met zijn oude werkgever.
U zit onder anderen samen met UT-collegelid Frits Schutte in de stuurgroep. Hoe bevalt de samenwerking?
'Goed. Meestal werk je samen, soms kom je elkaar tegen. Dat Technologiepark vinden we allebei zeer interessant, dat zal je niet verbazen. De UT en de gemeente hebben vergelijkbare belangen. Dus daar komen we wel uit samen.'
'Wat ik belangrijk vind, is dat de bestemming onderzoek en onderwijs gehandhaafd blijft op de campus. daar moet je als gemeente op toezien. Maar ik heb niet de indruk dat de UT daar anders over denkt.'
Dat klinkt allemaal mooi, maar het Business & Science Park bestaat voor de helft uit commerciële dienstverleners, terwijl de opzet twintig-tachtig was: viervijfde kennisintensieve ondernemingen en instellingen.
'Dat klopt. Daarom houdt de gemeente tienduizend vierkante meter grond op het Business & Science Park achter de hand voor de vestiging van high tech bedrijven. Stuk voor stuk topkavels, waarvoor de dienstverleners in de rij staan. Maar we zwichten niet. Afspraak is afspraak, toch?
