Er zijn twee kernpunten waarom de werkgevers van de ambtenarenstatus af willen. Het eerste betreft de nog verdere versoepeling van het aanstellings- en ontslagbeleid, terwijl het tweede de overlegsituatie zelf betreft. Met name het ontslagbeleid zit de werkgevers dwars. In de ambtenarenstatus zit de rechtsbescherming van inhoudelijke toetsing van een ontslag door de ambtenarenrechter, hetgeen de werkgever thans nog extra voorzichtig maakt in het bewerkstelligen van ontslag en eerder dwingt tot het vinden van overeenstemming met de betrokken werknemer. Dat is onder het privaatrecht veel eenvoudiger. De gewone rechter is nauwelijks bereid en in staat tot inhoudelijke toetsing. Het verstoord zijn van de arbeidsverhouding is veelal een voldoende grond. Met betrekking tot het aanstellingsbeleid beogen de werkgevers uiteindelijk de omvang van de tijdelijke aanstellingen te maximaliseren en mensen zo lang mogelijk tijdelijk te houden. Er zijn thans reeds wetenschappers van midden veertig aan diverse universiteiten, die nog steeds op tijdelijke projectaanstellingen werkzaam zijn. Een verdere verslechtering daarvan wordt met de afschaffing van de ambtenarenstatus beoogd. Voor wat betreft de overlegsituatie zelf is de afschaffing ook grond voor verandering van het overleg. Omdat formeel sprake is van eenzijdige aanstelling door de werkgever [dat is de structuur van de ambtelijke arbeidsverhouding] dient de werkgever met alle ambtenarenorganisaties overleg te plegen en met een meerderheid tot overeenstemming te komen. Ook dat wordt via het afschaffen van de ambtenarenstatus gewijzigd; dan kan de werkgever slechts met de door hem als representatief geachte werknemersorganisaties overleggen en tot voor allen bindende afspraken komen. Op z'n zachtst gezegd is dat merkwaardig, omdat de VSNU natuurlijk geen echte 'werkgever' is, hooguit de best betaalde bestuurders verenigt, en met publieke middelen een publieke taak behoort uit te oefenen.
Het zou goed zijn wanneer een zo groot mogelijk aantal personeelsleden van de universiteiten zich over deze materie uitspreekt en het niet wordt overgelaten aan de VSNU om de beeldvorming daarover temonopoliseren. Tenslotte is het afschaffen van de ambtenarenstatus het begin van een privatiseringstraject, waarin de universiteiten naar Amerikaanse snit zullen worden gemodelleerd.
Vice-voorzitter hoofdbestuur VAWO, voorzitter
VAWO/CMHF-Twente, lid OPUT.
