Ard Heuvelman (Communicatie en psychologie, WMW) 'Direct na de klap duurde het een fikse tijd voordat iedereen besefte wat er aan de hand was. Vooral bij de landelijke omroepen drong de ernst van de situatie erg laat door. Kennelijk is Enschede heel ver van Hilversum. Dat vond ik wel een zwak punt. Was het in Amsterdam gebeurd, dan was men er veel eerder bijgeweest. Gevolg was dat de boel heel snel werd geïnventariseerd. Dan worden onjuistheden verteld. Lange tijd was onduidelijk of het om een papierfabriek of een vuurwerkfabriek ging. Later is dat wel bijgesteld, maar het is wel gebeurd. In de hectiek is dat ook wel begrijpelijk, maar toch had er zorgvuldiger mee omgegaan moeten worden. Opvallend vond ik ook dat NRC erg veel human interest bracht en NOVA zich, meer dan andere media, meteen op de schuldvraag stortte.
Verder denk ik dat de overheid de media beter hadden moeten voeden. Als overheid moet je een beleid voeren van stukje bij beetje. Elke dag wat, want anders gaan ze zelf op zoek. Maar ja, de lokale overheid zit ook met de handen in het haar. Die zijn met andere dingen bezig dan met het voeren van de media. Een plan over hoe met de media om te gaan in geval van een ramp had Enschede vast niet klaarliggen.'
Jan Gutteling (Communicatie en psychologie, WMW) 'Ik denk dat de burgers op dit moment de ervaringsdeskundigen zijn. Als zij zich storen aan de media moet je dat zien als een signaal. Ikzelf heb me gestoord aan de landelijke publieke omroepen omdat ze zo laat ter plaatse waren. Het is in Hilversum moeilijk in te schatten wat de omvang van een ramp hier is. En dat steekt de mensen wel een beetje. Hoewel dat niet de bedoeling van die omroepen is, mensen ervaren dat wel zo. En als men er dan eenmaal is vanuit alle windstreken, moeten die journalisten steeds met nieuwe dingen komen al naar gelang de frequentie van het medium. De feitelijke gebeurtenissen zijn op een gegeven moment wel besproken en dan wordt meer tijd aan de oorzaken en human interest geschonken.
Ik vind de landelijke media over het algemeen behoorlijk genuanceerd. Geruchten ontstaan natuurlijk in het gebied zelf en journalisten pikken dat vervolgens op. Bijvoorbeeld het verhaal met de lijkwagens. De autoriteiten hadden dat ook wel wat eerder kunnen melden, zo werk je die geruchten in de hand.
Het verschil met de Bijlmerramp is dat de aanvullende informatiestroom hier langer doorgaat. Pas deze week is de ramp van de voorpagina's verdwenen. Ook de human interest verhalen gaan lang door. Als iemand bijvoorbeeld weer zijn huis betrekt, gaan er tien cameraploegen mee. Het kan zijn dat dat die mensen troost biedt, qua privacy vind ik het te ver gaan. Moet dat nou allemaal. Maar intussen willen de mensen het wel graag lezen.'
Menno de Jong (Taal en communicatie, WMW) : 'In een situatie als deze doe je het nooit goed. Het is zo'n onverwachte en rampzalige gebeurtenis. Je mag eigenlijk hopen dat je in dit soort situaties niet teveel routine krijgt.
Ik denk dat de gemeente het nog vrij netjes gedaan heeft. Misschen hadden ze beter op de media in kunnen spelen, maar op zo'n moment is veel informatie intern ook nog niet beschikbaar en zijn er andere dingen te doen. Sommige dingen hadden ze handiger aan moeten pakken, bijvoorbeeld de lijsten met vermisten, de informatie over het aantal containers. Op een gegeven moment komt er zoveel tegenstrijdige informatie naar buiten, mensen geloven dat niet meer. Maar dat is meer een communicatieprobleem binnen de gemeente.
De media gaan dan natuurlijk op zoek, maar dat doen ze sowieso want dat is hun taak. In zo'n rampsituatie is er nu eenmaal permanent behoefte aannieuws, ook al is dat er niet steeds. En dan wordt de ruimte opgevuld met speculaties in de richting van de oorzaak en dergelijke.
Afgelopen weekend werd er in het Lagerhuis gediscussieerd over het feit of de media niet te veel gefocussed is op het menselijk leed, op de emoties van gedupeerden. Ik vind dat het af en toe wat te ver gaat, dat zou wel wat minder kunnen. Maar het zijn toch de ontwikkelingen die je over de hele linie ziet. Het wordt steeds meer real-life, echte emoties, tranen trekken. Alles wordt steeds verder uitvergroot. Het is een mechanisme dat je niet in de hand hebt. Want iedereen wil met de beste en aangrijpendste beelden komen.'
