De manier waarop een computer denkt meer laten lijken op de manier waarop mensen denken. Dat is de gedachte achter kunstmatige intelligentie. En daar gaat de expositie Neuro Fuzzy World in Techno Aktivity Center Da Vinci over. Zelf doen en ervaren staat er centraal.
Op maandagochtend om tien uur staan er drommen scholieren voor Da Vinci. Het zijn leerlingen van het Jacobus College uit Losser die wachten op het startsein om naar binnen te mogen. Vandaag verdiepen zij zich in neurale netwerken en fuzzy logic. Om kort te gaan in Neuro Fuzzy technologie. In het daartoe speciaal ontworpen en speels vormgegeven paviljoen bekijken de bezoekers de toepassingen van deze moderne techniek.
Projectcoördinator Mariëlle Kuijper: 'Computersystemen denken vaak in waar of niet waar, zwart of wit, nul of een. Je kunt je voorstellen dat er op die manier een groot gebied blijft liggen. Want iets kan ook een beetje waar zijn.' De technische systemen die gebruik maken van Neuro Fuzzy technologie zijn getraind in het meten van gedeeltelijke waarheden, legt Kuijper uit. Neuro Fuzzy is een samentrekking van neurale (zenuw) netwerken en fuzzy ('vage') logica.
Aansprekend voorbeeld aan het begin van de expositie gaat over de grens tussen kaal en niet kaal. 'Iemand met slechts één haar zal door een computersysteem niet kaal worden genoemd. Hij heeft immers haar. Terwijl ieder mens die persoon wel als kaal zal beschouwen', zegt Kuijper. Met Neuro Fuzzy technologie is het mogelijk dat een computer zo iemand voor pakweg 0,9 procent kaal vindt. Op die manier gaan computers en mensen elkaar beter begrijpen.
Een systeem kan ook zelf leren, vertelt Kuijper. 'Aan de ene kant doet het systeem wat je het leert. Maar het is ook in staat om dingen op te pikken die het niet heeft geleerd.' Als voorbeeld geeft ze een hersenscan zoals neurologen die maken om bijvoorbeeld epilepsie op te sporen. 'Een paar minuten in een scanner levert stapels papieren met grafieken op. Het is heel veel werk om dat allemaal door te ploegen. Een Neuro Fuzzy systeem kan arceren wat afwijkt en is ook in staat om dingen op te merken die niet zijn aangeleerd.'
Münster
De expositie is de uitkomst van een Euregionaal project in het kader van de wereldtentoonstelling in Hannover. De Fachhochschule Münster en de UT werken daarin samen. Vorige week woensdag werd de expo geopend. Twintig bedrijven, elf duitse en negen nederlandse, laten zien hoe zij de techniek in producten toepassen. De bezoekers stromen nu al toe. 'Het is natuurlijk een aansprekend onderwerp. Het gaat om technologie die erg tot de verbeelding spreekt, waar je ook veel van hoort. Wij hebben hier allerlei toepassingen bijelkaar staan en dat kom je niet vaak tegen', aldus Kuijper.
De leerlingen uit Losser zijn inmiddels druk doende. Er kan ondermeer gespeeld worden met een tennisbalmachine die reageert op stemgeluid, er is te zien hoe met Neuro Fuzzy het klimaat in gebouwen wordt geregeld en hoe een cameraatje een vat binnengaat om het van binnen te inspecteren.
De leerlingen geven met z'n drieën tegelijk luidkeels opdrachten aan de tennisballenmachine zodat het apparaat spontaan stilvalt. Kuijper schiet in de lach. 'Zo snapt ie het dus niet', zegt ze. Veel toepassingen moeten nog verder ontwikkeld worden. Ook de naam doet nog niet bij iedereen een belletje rinkelen. 'Een Duits bedrijf ging naar de jaarbeurs met een toepassing van Neuro Fuzzy technologie', vertelt Kuijper. 'Geen belangstelling. Een jaar later probeerden ze het weer. Dit keer noemden ze het intelligente systemen. Dat werkte wel.'
Naar aanleiding van de tentoonstelling worden twee symposia gehouden. Op donderdag 21 september gaat het in Münster over de technische grondslagvan Neuro Fuzzy technologie. Op 26 september komen in Enschede de praktische toepassingen aan bod.
Drie leerlingen van het Jacobus College uit Losser kijken hoe met Neuro Fuzzy technologie het klimaat wordt beheerst.
