Swagerman roert met zijn zwarte Universiteit Twente-pen anderhalve klont suiker door zijn koffie. Op de tafel ligt het proefschrift, voor Swagerman een symbolische kroon op zijn loopbaan.
'Financieel Logistiek Management, het management van financieel logistieke toepassingen binnen en tussen organisaties', is de titel van het boekwerk. 'Het gaat over technieken die organisaties gebruiken om zo met hun liquiditeiten om te gaan dat hun opbrengsten worden verhoogd. Simpel voorbeeld, op de ene rekening heb je een positief saldo, op de andere een negatief. Rood staan is duur en door saldi bij elkaar te voegen kan je geld besparen', legt Swagerman uit.
Een tamelijk technisch onderwerp geeft hij grif toe. Maar er is over nagedacht, blijkt. Swagerman werkt behalve als docent op de UT ook als organisatieadviseur. 'Dan heb ik het over normen en waarden in een organisatie. Het gaat over lange termijn vraagstukken, cultuurverschillen, het communiceren van reorganisaties.'
Waarom dan niet gekozen voor zo'n promotie-onderwerp? Swagerman: 'Dan had ik het waarschijnlijk niet gered, was het onderwerp met mij op de loop gegaan. Met financieel-economisch management heb ik weinig emotionele binding. Daarom ging het goed.' Vier jaar lang naast het werk afzien in de avonduren en de weekeinden had hij er wel voor over. 'Ik zag het als een persoonlijke uitdaging. Ik heb het er echt moeilijk mee gehad. Er zijn mensen die vinden promoveren fun en lol, nou ik niet. Ik moest mezelf aan mijn haren er bij slepen, maar dat is het wel waard.'
Vroeger had misschien niemand gedacht dat LTS'er Dirk het ooit zou schoppen tot doctor. 'Ik heb een hele rare achtergrond', begint Swagerman. 'Na de LTS dus heb ik gewerkt als gediplomeerd elektriciën. In die tijd gingen alleen kinderen die aan de Apollolaan in Amsterdam woonden en wiens vaders dokters enzo waren, naar het gymnasium.'
Swagerman daarentegen legde eerst leidingen aan in bedrijven voordat hij besloot de havo te gaan doen. 'Ik vond het werken als electricien niet leuk en wilde hogerop.' Na de havo deed hij HBS A en was tegelijkertijd een zogenoemde toehoorder op de universiteit. 'Dat bestond toen. Je mocht colleges volgen maar geen tentamens afleggen. In juli 1971 was ik klaar met de HBS. Dankzij die colleges heb ik in september mijn propedeuse gehaald, daarna mijn kandidaats algemene politieke en sociale wetenschappen en mijn doctoraal bestuurskunde.'
Toen was hij inmiddels 25. Twee jaar lang werkte hij als organisatieadviseur bij Moret, Ernst en Young. 'Maar mijn basis was te smal. Ik wist nog te weinig van bedrijfseconomie en informatietechnologie af.' Vandaar dat Swagerman Amerika aandeed om een Master in Business Administration te halen. Terug in Nederland volgde hij een SIOO-opleiding, een postdoc voor organisatie-adviseurs. Alsof het nog niet genoeg was volgde hij aan de universiteit Delft de masteropleiding Business Telecommunication. Zo kwam hij in contact met zijn promotor Jan Bilderbeek en werd hij gevraagd één dag per week college te geven in Twente. Terwijl hij colleges financieel management verzorgde, ging hij ook nog tweemaal voor een studieperiode naar Stanford University in Californië.
Tegenwoordig werkt hij bij Deloitte en Touche en doceert hij twee dagen per week aan T&M-studenten. Vier jaar geleden begon hij met zijn onderzoek. 'Het is zwaarder als je het op latere leeftijd nog eens doet. Ik denk dat aio's het gemakkelijker hebben, die gaan meteen door na hun opleiding.' Toch kiezen veel studenten niet voor het aioschap. 'Als je ziet wat studenten in het bedrijfsleven kunnen verdienen, is het begrijpelijk. Maar het is heel jammer, er gaat veel toekomstig wetenschappelijk intellect verloren. Ik vond promoveren karaktervormend. Je studie, daar rol je wel doorheen met al die tentamens en werkgroepjes. Maar promoveren doe je helemaal alleen.'
Dirk Swagerman: ...voor mij was promoveren geen fun en lol...
