Kleinschaligheid doet het goed in hoger onderwijs

| Redactie

Modern en kleinschalig onderwijs is de grootste troef in de race om de meeste studenten en de beste opleidingen. De vijf populairste universiteiten bevinden zich niet in de Randstad en zijn stuk voor stuk hard aan het moderniseren. Dat blijkt uit de pas verschenen Keuzegids Hoger Onderwijs.

Vanuit het zuiden en het oosten rukt de modernisering op. Tilburg staat op nummer één in het lijstje van beste universiteiten en verdrijft Maastricht naar de tweede plaats. Gedeeld brons is er voor Nijmegen en Enschede. Eindhoven sluit de top vijf. De modernisering blijkt uit een hogere waardering van faciliteiten als computers en bibliotheek, maar ook uit praktijkgerichte onderwijsprogramma's en zelfstudie in kleine groepen.

Oude instellingen gaan vaak gebukt onder de last van massaliteit en hun rijke historie, meldt de Keuzegids. Deze universiteiten staan argwanend tegenover nieuwigheden zoals probleemgestuurd onderwijs. Slagvaardigheid is ver te zoeken in Leiden en Amsterdam, maar niet in bijvoorbeeld Tilburg, Maastricht en Enschede, die ieder slechts vijftien opleidingen hebben. Het sluit echter niet uit dat grote instellingen hier en daar vernieuwingen doorvoeren. De Rijksuniversiteit Groningen bijvoorbeeld slaagde er in haar geneeskunde-opleiding te moderniseren.

De meest gewaardeerde studies zijn exact. Wiskunde, Natuurkunde en Elektrotechniek staan in de top drie. De verklaring ligt ook hier in de kleinschaligheid van de opleiding.

Hogescholen krijgen de laatste tijd steeds meer kritiek te verduren. Studenten aan universiteiten blijken veel tevredener dan hun collega's op de hogescholen. Ook in het hbo geldt dat de kleine instellingen het beter doen. Ze zijn overzichtelijk en slagvaardig.

Bij de slag om de beste studentensteden liggen de zwaargewichten alweer niet in de Randstad. 'Enschede heeft het, Amsterdam veel minder', kopt de Keuzegids. In Twente wordt het sporten hoog gewaardeerd, net als het gemakkelijk vinden van een betaalbare kamer. Qua gezelligheid doen Amsterdam, Utrecht en Groningen het uitstekend. Tilburg, Nijmegen en Maastricht worden ook als bruisend aangemerkt.

Opleidingen

De opleidingen in Enschede zijn over het algemeen goed voor een eerste of tweede plaats in de ranglijst. Twee keer staat een Twentse opleiding helemaal onderaan. Dat is het geval bij Technische Natuurkunde en Toegepaste Onderwijskunde.

TN boet sterk aan populariteit in. Vorig jaar bewoog de opleiding zich nog in de middenmoot. De problemen zitten volgens de vijftig ondervraagde studenten in de roosters en de tentamenregelingen. Maar ook de studiezalen zijn niet erg geschikt voor zelfstudie. Op het onderdeel internationalisering scoort TN ook slecht; weinig studenten verleggen hun grenzen naar het buitenland. Een positie onderaan de ranking van negen universiteiten dus, een 7,13. De Leidse opleiding staat bovenaan met een 7,6. Dat is opvallend, temeer omdat ook plaats twee en drie bezet worden door de gewone (niet technische) universiteiten).

Cock Blom, tot voor kort opleidingsdirecteur bij TN, is niet blij met het resultaat. 'Het is natuurlijk niet leuk, mensen bestuderen die tabellen en kiezen voor de beste opleiding. Ik heb de cijfers zelf trouwens nog niet gezien, maar meestal liggen ze erg dicht bijelkaar. Vaak hangt de uitkomst af van toevalligheden.' Dat wil volgens Blom beslist niet zeggen dat de faculteit er niet aan verbetering zal werken. 'Uiteraard besteden we aandacht aan die punten waar we slecht op scoren.'

Toegepaste Onderwijskunde krijgt net als vorig jaar veel kritiek van de deskundigen. De Keuzegids baseert zich hierbij op rapporten van visitatiecommissies. Bij TO ontbreekt een samenhangend programma, vinden de deskundigen. Studenten daarentegen zijn zeer enthousiast over de opleiding. De Keuzegids meldt wel dat de faculteit al de nodige inspanningen heeft geleverd om het programma te verbeteren.

De UT zet ook enkele nummer-één-notaties op haar naam. Chemische Technologie bijvoorbeeld doet het uitstekend. Deskundigen waarderen de opleiding als beste met een 7,5. Ze prijzen het afwisselende projectonderwijs en loven de samenhangende manier waarop de lesstof is opgebouwd. Wel wijzen statistieken uit dat in Twente de helft van de studenten pas na twee jaar de propedeuse haalt.

Civiele techniek concurreert alleen met een Delftse opleiding. Deskundigen en studenten zetten de UT bovenaan. De deskundigen vinden wel dat de opleiding wat meer aandacht kan besteden aan het technische aspect.

Technische bedrijfskunde staat met een 7,22 nipt bovenaan in de ranking en wint het dus van de algemene bedrijfskunde opleidingen. Twentse studenten prijzen vooral het lesprogramma, de samenhang tussen de vakken en de aansluiting van de tentamens bij de stof. Wel kunnen de lesvormen wat moderner.

Informatica, Elektrotechniek, Werktuigbouwkunde, Toegepaste Wiskunde en Toegepaste Communicatie Wetenschappen behalen zilver in hun ranking. TCW legt het af tegen Tilburg maar wordt geroemd vanwege de aandacht voor informatietechnologie. EL en WB worden overtroefd door Eindhoven. Volgens de Keuzegids is de UT haar monopoliepositie op het gebied van modern lesgeven aan het verliezen. TW vindt zijn meerdere in de Amsterdamse VU. maar wordt geprezen vanwege de hoge graad van internationalisering. Driekwart van de studenten verblijft tijdens zijn studie in het buitenland.

De opleidingen bestuurskunde onderscheiden zich naar hun uitgangspunten. Enschede biedt een studie in een wat technischer klimaat, Tilburg een sociale en Groningen een internationaal georiënteerde. Kwalitatief ontlopen deze drie elkaar niet veel. BSK-Enschede eindigt op een vierde plaats, Nijmegen staat bovenaan.

Stay tuned

Sign up for our weekly newsletter.