Natuurlijk is Aleksandar te spreken over de verkiezingsuitslag in Servië. 'Mijn volk heeft gedaan wat het moest: Milosevic naar huis sturen.' De democraat Vojislav Kostunica koerst af op een absolute meerderheid.
Maar, heeft ook Aleksandar vernomen, het Milosovickamp lijkt een tweede ronde af te willen dwingen. 'Dat pikt mijn volk niet', zegt hij. 'Ze zullen massaal in opstand komen.' Hij grijnst strijdbaar. 'Zelf zou ik meteen de straat op gaan.'
Een lachebekje kun je de 22-jarige Serviër niet noemen. Aleksandar is een ernstige jongen. Maar misschien was hij dat vóór de oorlogen in voormalig Joegoslavië ook al. Op de vraag of hij in zijn jeugd gebukt ging onder het regime van Milosovic, antwoordt hij: 'Ik maalde niet om politiek, ik interesseerde me meer voor een paar goede schoenen en warme jas voor de winter.'
Zijn achternaam heeft hij liever niet in de krant. 'Het is beter dat de Servische autoriteiten niet weten dat ik hier zit', zegt hij. Tegen het interview zelf heeft hij geen bezwaar, onder voorwaarde dat Arjan Wierda in zijn buurt blijft.
De lange blonde jongen die aanschuift is president van Aegee-Enschede. Zodra zijn Servische gast, die heel behoorlijk Engels spreekt, tijdens het gesprek niet op een woord kan komen, springt hij bij. Niettemin verloopt het gesprek stroefjes. 'Please', corrigeert Aleksandar, 'Servia doesn't exist, it's Serbia.'
Dat zijn gezicht evenwel uitstekend in staat is tot glunderen, blijkt als hij Wierda nog een keer bedankt voor alles. 'Arjan heeft erg veel voor mij gedaan.' Wierda glimlacht en produceert een lichte blos. Waarom is de Serviër hem zo dankbaar?
'Aegee-Enschede', legt Wierda uit, 'werkt mee aan Education for Democracy, een initiatief van Aegee Europe. We bieden tien Serviërs en tien Albanese Kosovaren een beurs aan om een jaar in Duitsland of Nederland te komen studeren. Zodat ze kunnen kennismaken met een democratische omgeving.'
Aleksandar woont, samen met zijn landgenote Sonja, het komende jaar op de campus. Zij volgt vakken bij BSK, hij bij TBK. In zijn geboorteland studeerde Aleksandar economie aan de universiteit van Kragujevac, een plaats ongeveer honderd kilometer ten zuiden van Belgrado. Maar in vrijwel heel Servië ligt het onderwijs sinds de laatste oorlog op zijn gat.
Education for Democracy wil die leemte opvullen en tegelijkertijd tonen dat het ook anders kan - leven in een land. Het duurde even, maar aan de Nederlandse luxe is Aleksandar inmiddels gewend. 'Als ik terug ga', belooft hij, 'wil ik er alles aan doen om samen met mijn generatiegenoten Servië eenzelfde vrijheid en welvaart te geven'.
Niet dat Aleksandar voorheen ondemocratisch dacht of zo. Integendeel. Na de bombardementen op Kosovo sloot hij zich aan bij Otpor, een studentenbeweging die zich tegen het Milosovicregime verzet. 'Wij strijden voor vrije pers, voor vrije democratie, voor ongebonden universiteiten', zegt hij.
Wat is een gebonden universiteit? Toen Aleksandar wist dat hij in Twente zou gaan studeren, heeft hij zijn universiteit met stille trom verlaten. 'Het is beter dat ze daar niet weten waar ik ben. Onze rector is op de hand van Milosevic.' Sonja wendde op haar universiteit astma voor, enschreef zich om die reden uit.
Education for Democracy biedt meer dan alleen het studiejaar. Er staan vier weekendseminars op het programma waar de Servische en Albanese studenten met elkaar in gesprek zullen gaan. Het eerste vindt plaats in Groningen, en heeft als thema 'identiteit'. Verder maken de deelnemers studiereisjes naar het Europees parlement en het oorlogstribunaal in Den Haag.
Is dat laatste niet confronterend? Aleksandar mag dan in verzet zijn gekomen tegen Milosovic, de Navobombardementen keurde en keurt hij nog steeds af. 'Dat geweld heeft een averechts effect gehad', zegt hij. 'Serviërs laten zich niet dwingen, zeker een man als Milosovic niet. Het bombarderen heeft hem in de kaart gespeeld. Hij kon het westen met succes afschilderen als het kwaad bij uitstek.'
Aleksandar deelt die visie niet. Van wrok jegens Nederlanders, Fransen of Amerikanen heeft hij geen last. 'Nee hoor', zegt hij. 'Ik loop zo de straat op en kus iedere voorbijganger. Ik heb een hekel aan politiek, niet aan mijn medemens.'
Niettemin heeft hij goede hoop op verbetering nu in Servië Kostunica aan het roer komt. 'Ik denk dat de druk van binnen- én buitenland groot genoeg is om werkelijk met het verleden af te rekenen. Mijn generatie zal opstaan en aansluiting zoeken bij jullie Europa.'
