Universiteiten krijgen van minister Hermans de vrijheid om alle masterstudenten aan een selectie te onderwerpen. Hoe groter hun ambities met de masteropleidingen zijn, hoe strenger universiteiten mogen selecteren.
Dat verkondigde topambtenaar Jacques van Velzen van het ministerie van Onderwijs deze week op een congres in Utrecht. Hij liep daarmee vooruit op het officiële standpunt van minister Hermans over de invoering van het bachelor- mastermodel in Nederland. Dat standpunt zal Hermans waarschijnlijk volgende week pas bekendmaken.
Hermans zal in grote mate voortbouwen op het rapport van de commissie Rinnooy Kan. Die bracht in juni advies uit over het Angelsaksische onderwijsmodel. Daarin is de universitaire studie in tweeën geknipt: studenten volgen eerst een brede bachelorfase van drie jaar en kunnen zich daarna specialiseren in een masteropleiding. Hogescholen leiden bachelors in vier jaar op.
Het wordt niet vanzelfsprekend dat elke bachelor automatisch doorstroomt naar de masterfase. 'Nederland moet een hoogvlakte worden met hier en daar een piek', zei Van Velzen. Studenten die een master in 'het hooggebergte' willen volgen, mogen strenger worden geselecteerd dan studenten die ergens op de hoogvlakte hun mastertitel willen halen.
Als voorbeeld noemde Van Velzen de Universiteit Leiden. Die selecteert nu al studenten voor een ambitieus more than eight klasje en verwijst studenten met lagere cijfers naar het gewone onderwijs. Zoiets zal straks ook met de masterstudies gebeuren. Van Velzen: 'Je krijgt meer differentiatie in niveau. Dat is prima, als je de ondergrens van het onderwijs maar in de gaten houdt. We willen niet toe naar een Amerikaanse situatie, waar je naast excellente universiteiten ook inferieure instituten hebt.'
Wie straks aan een andere universiteit zijn mastertitel wil halen, moet een toelatingstoets maken. Bachelors die aan hun 'eigen' universiteit willen doorstromen, hoeven in het algemeen geen toets te maken. De universiteit weet immers welke vooropleiding zij hebben gevolgd. Willen ze echter aan een topmasterstudie beginnen, dan moeten ook zij voldoen aan de strengere criteria.
Volgens Van Velzen komt de bachelorfase veel losser te staan van de masterstudie. Het worden zelfstandige opleidingen, elk met een aparte status, die apart worden gecontroleerd of de kwaliteit van het onderwijs deugt.
Het ministerie heeft voor de invoering van het Angelsaksische model geen extra geld over. De universiteiten hadden daar wel voor gepleit. Ze wilden de studieduur met een jaar uitbreiden, zodat de masterfase twee jaar zou kunnen duren. Maar Hermans zal dat extra jaar niet betalen, deelde topambtenaar Van Velzen mee. Universiteiten die meer geld nodig hebben om hun plannen te realiseren, voegde hij er later aan toe, doen er wijs aan om bij het bedrijfsleven aan te kloppen.
