Studium Generale organiseert de lezingencyclus 'Het onbekende ik'. De derde en laatste lezing vond dinsdagavond plaats in een bijna volgepakt Amfitheater. Het publiek bestond weer voornamelijk uit oudere mensen.
Dr. Liesbeth Woertman, verbonden aan de vakgroep klinische psychologie van de Universiteit Utrecht, sloot de cyclus af met een vertoog over het geheugen, identiteit en het lichaam.
'Identiteit is een gevoel van eenheid en continuïteit', begint de psychologe haar lezing. 'Echter, het leven is vaak discontinu. Zo splitst taal bijvoorbeeld onze ervaringen. Taal splitst, want als ik zeg: ik ben een vrouw, betekent dat dat ik geen man ben.' Met dergelijke voorbeelden en nog enkele anekdotes over peuters houdt Woertman een vrij toegankelijk relaas over het ik en het lichaam, waarbij ze probeert 'deftige' taal, ofwel psychologische terminologie, te vermijden.
'Hoe komt het dat we dan toch soms een eenheid voelen? Dat komt door ons geheugen. We kunnen op ons geheugen vertrouwen en hierdoor zijn we in staat een gevoel van eenheid en continuïteit te ervaren.' Dan volgt er een groot fragment uit de roman 'Eclips' van Bernlef. Vervolgens komt de rol van de tastzin aan bod. Deze is zeer belangrijk, zeker bij het opgroeien van babies. Zij moeten alles nog ontdekken, ook waar hun eigen grenzen liggen. 'De tastzin is het fundament voor je identiteit. Positieve aanraking tijdens onze onbewuste levensfase levert ervaringen op waar we van leren en waar onze identiteit door wordt gevormd.' Niet alleen de baby-fase, maar ook de puberteit is hierbij interessant. Daar zien we dat door allerlei ontwikkelingen en processen het zelfbeeld niet meer strookt met het lichaamsbeeld. De psychologe sluit haar verhaal af met andermaal een vrij lang stuk uit 'Eclips'.
Bram Borkent
