De titel van de rede van Engbersen is 'De chemie tussen Scheikunde en Technologie'. Er is chemie (chemistry) in een sportteam als de spelers elkaar aanvoelen en blindelings weten te vinden. Tussen scheikunde en technologie bestaat deze chemie eveneens. Voor het maken van hoogwaardige materialen voor bijvoorbeeld de elektronica of de medische technologie is zowel chemie (scheikunde) als technologie nodig.
'U komt in aanraking met zeep en shampoo, tandpasta, brood, verpakkingsmiddelen, de krant met drukinkt, benzine, huishoudelijke middelen, medicijnen, verf, plastic, het zijn allemaal artikelen die door een chemisch proces zijn geproduceerd,' opent Engbersen zijn rede. Ook uit de natuur haalt hij voorbeelden van chemie. De kleuren en geuren van bloemen, het licht van het vuurvliegje, de geneeskrachtige werking of juist de giftigheid van planten, het is allemaal gebaseerd op chemische processen.
Chemici-tekort
De politieke trends hebben invloed op het onderwijs. 'Het onderwijssysteem zal met de invoering van het bachelor/master systeem in een groot aantal landen in Europa doorzichtiger en meer vergelijkbaar worden. Vanwege de sterke internationale oriëntatie van de chemische technologie zal het onderwijs meer concurrerend worden; door de aanwezigheid van drie speerpuntinstituten in de faculteit CT zijn er goede mogelijkheden voor masterprogramma's met internationale uitstraling,' zo stelt Engbersen. Het gebruik van ICT-middelen zal hierbij een grote rol spelen omdat een deel van het programma op afstand gevolgd zal kunnen worden.
De opleidingsdirecteur maakt zich zorgen over de economische trends. 'In de industriële chemische laboratoria is de laatste jaren veel van het fundamentele onderzoek afgesneden. Dit is een zorgelijke ontwikkeling omdat de maatschappij niet zonder fundamenteel onderzoek kan. Er zullen zich steeds nieuwe problemen aandienen die nieuwe oplossingen vragen.'
Voor het onderwijs ziet Engbersen kansen. 'Veel grote bedrijvenbesteden werk uit aan kleinere bedrijven die werknemers vragen die van vele markten thuis zijn. We zien dit terug in een grote diversiteit aan banen die onze afgestudeerden op de arbeidsmarkt gaan bezetten.' In 2004 zullen er ongeveer duizend afgestudeerde chemici op de markt komen, terwijl de vraag twee keer zo groot is.
De opvulling van dit tekort zal uit het buitenland komen als gevolg van sociale trends, verwacht hij: 'Snel ontwikkelende landen als India kunnen de vraag naar kennis en scholing niet beantwoorden en hier ligt een groot potentieel van twee tot drie miljoen studenten die onderwijs vragen.'
Miljard
Als laatste schetst de opleidingsdirecteur de technologische trends. Hij verwacht dat schone technologie een groeiend aandeel zal verwerven omdat er nieuwe reactiesystemen worden ontwikkeld waarin biokatalyse en biotechnologie een belangrijke rol vervullen. Omdat de miniaturisering zich steeds verder doorzet voorziet hij voor de verder weg liggende toekomst een grote rol voor de nanotechnologie. Nanotechnologen maken apparaatjes van een duizendste millimeter en kleiner. De technologen zetten hiervoor moleculen, de kleinste eenheid van een materiaal, op een bepaalde plaats. De ontwikkeling van de nanotechnologie wordt gezien als een toekomstige industriële revolutie. De regering van de Verenigde Staten heeft voor het komend jaar meer dan een miljard gulden beschikbaar gesteld voor onderzoek in de nanotechnologie.
Truck
Engbersen gaat tot slot in op de rol die de UT voor het onderwijs aan middelbare scholen kan spelen. Chemie is een experimentele wetenschap en praktische oefening is een noodzaak om mensen voor het vak te interesseren. De UT zou, in navolging van de Universiteit van Virginia, een grote truck langs de scholen kunnen laten rijden. In de truck is een laboratorium ingericht, waarin scholieren de gelegenheid hebben interessante experimenten uit te voeren. 'Als dit naar meer proeft, heeft de UT uiteraard de opleidingen die hiervoor de gelegenheid bieden.'
In 2004 komen er 1000 chemici beschikbaar op de arbeidsmarkt, terwijl de vraag twee keer zo groot is.
