Een bedrijf wil in de eerste plaats graag geld maken en het liefst meer dan voorgaande jaren. Dus wat gebeurt er als het slechter gaat met de economie ? Men gaat terug naar de 'core' activiteiten en bijna iedereen die niet direct met het produceren van producten te maken heeft, wordt eruitgeschopt. Zie bijvoorbeeld het Pilips NatLab. Iedereen vond dat daar geweldig werk werd verricht, maar toch werd het bijna volledig opgeheven en bleef er alleen plaats voor onderzoek dat een directe toepassing in de Philipsbedrijven zou hebben. Ook in de chemische industrie zie je de trend dat er vooral nog naar optimalisatie van productieprocessen gekeken wordt en fundamenteel onderzoek naar een 'nabije' toekomst wordt verschoven. Om toch ook de boot niet volledig te missen bij het ontwikkelen van nieuwe producten, is het voordelig om te gaan samenwerken met een universiteit: stel geld beschikbaar voor een promotieonderzoek, en je hebt als bedrijf iemand die vier jaar voor jou aan het werk is, voor de prijs waar je zelf nog niet eens iemand een jaar voor kunt laten werken. Een mogelijk gevolg voor de AIO's die dit soort onderzoek doen, is dat ze de resultaten die ze produceren soms niet mogen publiceren voordat deze zijn omgezet in een patent. Omdat het aanvragen van een patent wel een jaartje of twee kan duren, is het voor de AIO's dus alleen mogelijk verouderde resultaten te presenteren. Dat is erg nadelig omdat een AIO vooral door middel van publicaties en presentaties bekendheid moet opbouwen in de wetenschappelijke wereld. Ook gebeurt het dat bedrijven invloed uit proberen te oefenen op het onderzoek dat wordt gedaan. Het onderzoeken van verschijnselen die bij toeval ontdekt worden moet 'erbij' worden gedaan, er moet vooral worden gewerkt aan de ontwikkeling van nieuwe producten (aan een nieuwe theorie heeft men niets).
Ik vind dat de universiteit moet voorkomen dat er zulke eisen aan AIO's worden gesteld. Een universiteit moet voor een klimaat zorgen waarin men creatief met wetenschap bezig kan zijn en niet wordt beperkt. Een promotieonderzoek mag niet worden gereduceerd tot een R&D-project.
De auteur is AIO Membraan Technologie. Hij geeft de pen door aan Antoine Kemperman, medewerker van het EMI.
