De poging om met behulp van landelijke afspraken veelbelovend onderzoek aan de afzonderlijke universiteiten te stimuleren, is mislukt. De universiteiten hebben er veel te weinig werk van gemaakt. Dat zegt de onderzoeksorganisatie NWO.
NWO moest oordelen over de plannen van de universiteiten voor de zogeheten breedtestrategie. In het kader daarvan wijst elke universiteit aan welk van haar eigen onderzoek veelbelovend is. Dat onderzoek wordt financieel ondersteund, met een bedrag van in totaal honderd miljoen gulden per jaar. Daarnaast is er de `dieptestrategie', met steun voor onderzoek dat nu al tot de top behoort.
De breedtestrategie heeft niet gewerkt, schrijft NWO, al is het maar omdat slechts acht universiteiten eraan meededen. De Vrije Universiteit, Groningen en Leiden waren niet op tijd klaar met hun plannen. Twee universiteiten wilden zelfs sowieso niet meewerken; de Universiteit van Amsterdam omdat ze
haar eigen koers wil varen en de Landbouwuniversiteit Wageningen omdat ze eerst een bezuinigingsplan klaar wil hebben.
Maar ook over de plannen die NWO wel onder ogen kreeg, is ze niet te spreken. Meestal is niet duidelijk of het aangewezen onderzoek inderdaad extra geld krijgt; vaak lijkt het erop dat het etiket `breedtestrategie' simpelweg op bestaande budgetten is geplakt. Ook kon NWO, mede door het ontbreken van vijf universiteiten, niet doorgronden of de plannen genoeg rekening houden met de landelijke situatie in de betrokken vakgebieden.
Ten slotte krijgen de technische universiteiten van Eindhoven en Delft een flinke veeg uit de pan. Zij hebben onderzoek als veelbelovend aangemerkt dat eerder al tientallen miljoenen in de wacht sleepte omdat het als toponderzoek werd erkend, in het kader van de dieptestrategie. De breedtestrategie is echter bedoeld voor toekomstig toponderzoek, en NWO verwijt Eindhoven en Delft dan ook 'merkwaardige keuzen'.
Achteraf vraagt NWO zich af of de breedtestrategie wel een goed middel was om veelbelovend onderzoek te stimuleren. Misschien past zo'n eenvormig instrument niet bij de grote verschillen in onderzoekbeleid van de afzonderlijke universiteiten. 'Feit blijft echter dat de universiteiten zelf
collectief voor dit instrument hebben gekozen', schrijft het NWO-bestuur.
Hoe het verder moet met de breedtestrategie laat NWO in het midden. Maar met een eventueel vervolg wil het niets meer te maken hebben. De vereniging van universiteiten VSNU en minister Hermans houden zich nog op de vlakte. De minister wacht eerst een aantal evaluaties en adviezen af, voordat hij
in de loop van het voorjaar met nieuwe plannen komt voor het hele onderzoeksbeleid.
